Examkin

Question

Difficulty: Very hardPasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)

Namibya sınırları içerisinde gerçekleşen bir olayda, Alman vatandaşı bir mühendisin, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan bir yatırımcıya karşı gerçekleştirdiği dolandırıcılık ve kasten yaralama eylemleri sonucunda Türkiye'nin söz konusu yabancı fail üzerinde cezai yargı yetkisi iddiasında bulunması, uluslararası hukukta devletlerin 'kişisellik' (şahsilik) yetkisinin hangi boyutu ile gerekçelendirilir?

  1. A
    Mülkilik İlkesi
  2. B
    Aktif Kişisel Yetki İlkesi
  3. Pasif Kişisel Yetki İlkesiAnswer
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Answer

Türkiye'nin, vatandaşına karşı işlenen bir suç dolayısıyla yabancı fail üzerinde hak iddia etmesi Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik) ilkesidir.
Senaryoda suçun mağduru bir Türk vatandaşıdır. Uluslararası hukukta bir devletin, kendi vatandaşına karşı yurt dışında işlenen suçlar nedeniyle, suçu işleyen yabancı uyruklu kişi üzerinde yargı yetkisi talep etmesi 'Pasif Kişisel Yetki' (Pasif Şahsilik) ilkesi olarak adlandırılır. Bu ilke, devletin vatandaşına olan koruma yükümlülüğünün bir uzantısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Fail ve mağdurun vatandaşlık durumlarını analiz etme
Fail: Alman (Yabancı), Mağdur: Türk (Vatandaş).
Uluslararası hukukta şahsilik ilkesinin hangi yöne (fail mi mağdur mu) yönelik olduğunu belirlemek için bu ayrım kritiktir.
2
Fiilin gerçekleştiği coğrafi konumu değerlendirme
Olay yeri: Namibya.
Mülkilik ilkesinin (suçun işlendiği yer yetkisi) Türkiye açısından geçerli olmadığını teyit etmek için gereklidir.
3
Suçun niteliğini ve devletin hangi menfaatini etkilediğini belirleme
Bireysel zarar (Yaralama ve Dolandırıcılık).
Devletin hayati menfaatlerine (Koruma) veya tüm insanlığa (Evrensellik) yönelik bir durumun olmadığını belirleyerek diğer ilkeleri dışlamak için yapılır.
4
Mağdurun vatandaşlığına dayalı yetki ilkesini seçme
Pasif Kişisel Yetki İlkesi.
Mağdurun uyrukluğu esas alınarak tesis edilen yetki uluslararası hukukta pasif şahsilik olarak tanımlanır.

Key Concept

Pasif Şahsilik İlkesi, devletlerin kendi vatandaşlarını yurt dışında işlenen suçlara karşı koruma ve bu suçları cezalandırma yönündeki egemenlik iddiasını temsil eder.

Practice More

Devletlerin yargı yetkisi konusundaki en temel içtihatlardan biri olan 1927 tarihli Lotus Davası'nın (Fransa v. Türkiye) gerekçelerini ve bu davanın pasif şahsilik ilkesiyle ilişkisini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Pasif Kişisel Yetki (Pasif Şahsilik İlkesi)