Question

Difficulty: MediumBağışıklıktan Feragat ve Yargılanma Usulü

Kabul eden devlet konumundaki bir ülkenin yerel mahkemesinde, gönderen devletin diplomatik misyonunda görevli bir diplomatik ajan aleyhine özel bir hukuki uyuşmazlıktan dolayı dava açılmak istenmektedir. Bu süreçte mahkeme makamları tarafından diplomatik ajanın yargı bağışıklığının kaldırılması gündeme gelmiştir.

Uluslararası hukuk kurallarına göre, bu uyuşmazlıkta bağışıklıktan feragat yetkisi, usulü ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Diplomatik ajan, aleyhine açılan davaya kişisel olarak katılması ve mahkemede esasa ilişkin savunma yapması yoluyla kendi yargı bağışıklığından zımni (örtülü) olarak feragat etmiş sayılır.
  2. Gönderen devletin yargı bağışıklığından feragati her zaman açık olmalıdır; ayrıca yargılamaya yönelik bu feragat, mahkeme kararının icrası bağışıklığından da feragat edildiği anlamına gelmez.Answer
  3. C
    Gönderen devlet yargılamaya açıkça onay vermişse, davanın sonucunda aleyhte verilecek olası bir tazminat kararı diplomatik ajanın malvarlığı üzerinde ek bir işleme gerek kalmaksızın doğrudan uygulanabilir.
  4. D
    Diplomatik ajan, gönderen devletin resmi onayı olmaksızın, sadece şahsi yazılı beyanı ile hukuki veya ticari uyuşmazlıklarda kendi bağışıklığından vazgeçme yetkisine sahiptir.
  5. E
    Kabul eden devlet, ağır bir ihlal tespit ettiğinde gönderen devletin rızasını aramaksızın diplomatik ajanın bağışıklığını tek taraflı idari bir kararla kaldırarak yargılamayı derhal başlatabilir.

Answer

Gönderen devletin yargı bağışıklığından feragati her zaman açık olmalıdır; ayrıca yargılamaya yönelik bu feragat, mahkeme kararının icrası bağışıklığından da feragat edildiği anlamına gelmez ifadesi uluslararası hukuk kurallarına uygundur.
1961 Viyana Sözleşmesi'nin 32. maddesine göre, diplomatik bağışıklıktan feragat etme yetkisi sadece gönderen devlete aittir ve feragat hiçbir zaman zımni olamaz, her zaman açık (sarih) olmak zorundadır. Bununla birlikte aynı maddenin 4. fıkrası gereğince; hukuki veya idari yargılama usullerinde yargı bağışıklığından feragat edilmesi, mahkeme kararının icrası için de bağışıklıktan feragat edildiği anlamına gelmez. İcra işlemleri için devletin ayrıca özel olarak bir feragatte bulunması zorunludur. Doğru ifade bu usuli ve hukuki gereklilikleri eksiksiz yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Diplomatik bağışıklığın hukuki niteliğini ve kime ait olduğunu tespit et.
Bağışıklık ajanın şahsına değil, temsil ettiği kuruma yani 'gönderen devlete' aittir.
Bağışıklığın temel amacı bireysel bir ayrıcalık yaratmak değil, misyonun görevlerini bağımsız bir şekilde yerine getirmesini sağlamaktır.
2
Feragat işleminin kim tarafından ve nasıl yapılabileceğini belirle.
Feragat yalnızca gönderen devlet tarafından yapılabilir ve bu feragatin mutlaka sarih (açık) olması zorunludur. Zımni (örtülü) feragat kabul edilmez.
1961 Viyana Sözleşmesi'nin 32. maddesi, feragatin açık olması gerektiğini ve yetkinin devlette olduğunu amir hüküm altına almıştır.
3
Yargılama süreci ile mahkeme kararının uygulanması (icra) aşamalarının bağışıklık açısından ilişkisini değerlendir.
Yargı bağışıklığından feragat edilmesi, icra bağışıklığından da feragat edildiği anlamına gelmez.
İcra işlemleri egemenlik haklarına doğrudan müdahale niteliği taşıdığından, hükmün icrası için gönderen devletin ayrıca özel bir feragat beyanında bulunması uluslararası hukukun kesin bir kuralıdır.

Key Concept

Diplomatik Temsilcilerin Yargı Bağışıklığından Feragat Rejimi ve İcra Bağışıklığı Ayrımı
Rate this question