Examkin

Question

Difficulty: MediumYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Kuzey kıtasında yer alan Delta Devleti'nde faaliyet gösteren yabancı bir madencilik şirketi, devletin gerçekleştirdiği kamulaştırma işlemi nedeniyle zarara uğradığını iddia etmektedir. Aynı zaman diliminde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu (BMGK), uzayın barışçıl amaçlarla kullanılması konusunda yeni beliren hukuki bir meselenin aydınlatılmasına ihtiyaç duymaktadır.

Bu iki vakıanın Uluslararası Adalet Divanının (UAD) önüne getirilmesi usulleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi uluslararası hukuk kurallarına uygundur?

  1. A
    Madencilik şirketi, Delta Devleti'nin Divan'ın yargı yetkisini önceden ihtiyari bir bildirimle kabul etmiş olması halinde, doğrudan Divan'a başvurarak çekişmeli dava süreci başlatabilir.
  2. B
    Her iki durum da Divan'ın çekişmeli yargı yetkisi kapsamındadır; zira Divan, uluslararası hukuku ilgilendiren ihtilaflarda tarafların rızasına veya sıfatına bakmaksızın resen harekete geçme yetkisine sahiptir.
  3. BM Genel Kurulu, karşılaşılan hukuki mesele hakkında Divan'dan danışma görüşü talep edebilir; madencilik şirketinin ise Divan huzurunda devlete karşı doğrudan dava açma ehliyeti bulunmamaktadır.Answer
  4. D
    BM Genel Kurulunun ilgili konuda Divan'dan danışma görüşü alabilmesi, yalnızca konuya taraf olan uzay faaliyetleri yürüten devletlerin Divan'ın yargı yetkisini önceden kabul etmiş olmalarına bağlıdır.
  5. E
    Şirketin vatandaşı olduğu ülkenin diplomatik koruma hakkını kullanabilmesi için, şirketin öncelikle doğrudan UAD'ye bireysel başvuru yaparak uluslararası yargı yollarını tüketmesi şarttır.

Answer

BM Genel Kurulunun danışma görüşü isteyebileceğini, ancak şirketin Divan'da devlete karşı doğrudan dava açamayacağını belirten ifadedir.
Doğru seçenek, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'ne göre Divan'ın iki tür yetkisinin (çekişmeli yargı ve danışma görüşü) süjelerini doğru biçimde sınıflandıran ifadedir. Divan'ın önündeki çekişmeli davalarda yalnızca devletler taraf olabilir; gerçek veya tüzel kişilerin (şirketlerin) taraf olma ehliyeti kesinlikle yoktur. Diğer yandan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi, faaliyet alanlarına giren hukuki meseleler hakkında Divan'dan doğrudan danışma görüşü (mütalaa) talep edebilirler.

Step-by-Step Solution

1
Senaryodaki aktörlerin (madencilik şirketi ve BM Genel Kurulu) hukuki statülerini Divan'ın yetki kuralları çerçevesinde sınıflandır.
Şirket özel hukuk tüzel kişisidir, BM Genel Kurulu ise yetkili bir uluslararası örgüt organıdır.
UAD Statüsü'ne göre mahkemeye kimlerin başvurabileceği ve hangi yolun izlenebileceği aktörün niteliğine göre değişir.
2
Divan'ın çekişmeli yargı yetkisinin süjelerini değerlendir.
Çekişmeli davalarda yalnızca devletler taraf olabilir. Şirketlerin taraf ehliyeti yoktur.
UAD Statüsü Madde 34 gereğince Divan önündeki davalarda münhasıran devletler taraf olabilir.
3
Divan'ın danışma görüşü yetkisinin şartlarını değerlendir.
BM Genel Kurulu, hukuki meseleler hakkında Divan'dan doğrudan danışma görüşü isteme hakkına sahiptir.
BM Şartı Madde 96 uyarınca Genel Kurul veya Güvenlik Konseyi her türlü hukuki meselede danışma görüşü isteyebilir.

Key Concept

UAD Yargı ve Danışma Yetkisinin Süjeleri
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Yargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)