Question

Difficulty: MediumEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

A devleti vatandaşı olan bir milis lideri, B devleti sınırları içerisinde gerçekleşen bir silahlı çatışma sırasında sivil halka yönelik geniş çaplı ve sistematik katliamlar gerçekleştirmiştir. Yıllar sonra bu kişi, turist olarak gittiği C devletinde yakalanmıştır. C devleti mahkemeleri, suçun işlendiği yer ile kendi ülkesi arasında veya fail ile mağdurların uyrukluğu bağlamında hiçbir hukuki bağı (mülki veya şahsi) bulunmamasına rağmen, fiillerin soykırım ve insanlığa karşı suçlar kapsamında olması nedeniyle bu kişiyi yargılamaya başlamıştır.

Buna göre, C devletinin bu yargılamayı yaparken dayandığı uluslararası hukuk yetki kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Evrensel yetki ilkesiAnswer
  2. B
    Koruma yetkisi ilkesi
  3. C
    Aktif şahsilik ilkesi
  4. D
    Pasif şahsilik ilkesi
  5. E
    Jus cogens (emredici kural) ilkesi

Answer

Evrensel yetki ilkesi
Doğru yanıt olan seçenek, uluslararası hukukta devletlerin, suçun nerede işlendiğine (mülkilik) veya failin/mağdurun uyrukluğuna (şahsilik) bakılmaksızın yargılama yapabilmesini ifade eder. Deniz haydutluğu, soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar uluslararası hukukun emredici kurallarını (jus cogens) ihlal eden ve herkese karşı (erga omnes) yükümlülük doğuran suçlardır. Bu suçların cezasız kalmaması amacıyla uluslararası hukuk, her devlete bu suçları kendi iç hukukunda yargılama yetkisi tanır. C devletinin olayla hiçbir bağı olmamasına rağmen yargılama yapabilmesinin yegâne hukuki dayanağı evrensellik ilkesidir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki devletler ve uyrukluk bağlarını analiz etmek
Suçun işlendiği yer B devleti, fail A devleti vatandaşı, mağdurlar B devleti halkı, yargılayan ise C devletidir.
Yargı yetkisinin mülkilik (ülkesellik) veya şahsilik (vatandaşlık) bağlarına dayanıp dayanmadığını tespit etmek.
2
Yargılamayı yapan C devletinin olayla bağını değerlendirmek
C devletinin olayla hiçbir mülki veya şahsi bağı bulunmamaktadır.
Bağlantı noktası yokluğunda istisnai yetki kurallarının uygulanabilirliğini sorgulamak.
3
Suçun niteliğini uluslararası hukuk bağlamında sınıflandırmak
İşlenen suçlar soykırım ve insanlığa karşı suçlardır (erga omnes ve jus cogens nitelikli suçlar).
Uluslararası toplumun tamamına karşı işlenen suçlarda geçerli olan yetki kuralını belirlemek.
4
Tespiti yetki kurallarıyla eşleştirmek
Hiçbir bağ bulunmaksızın, salt suçun tüm insanlığa karşı işlenmiş olması (erga omnes) nedeniyle kullanılan yargı yetkisi 'Evrensel yetki ilkesi'dir.
Hukuki kavramın tanımına ulaşmak.

Key Concept

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)
Rate this question