Question

Difficulty: MediumDevletlerin Tek Taraflı İşlemleri

Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı irade beyanları (tek taraflı işlemler), belirli koşullar altında hukuki sonuçlar doğuran ve beyanda bulunan devlet için bağlayıcılık teşkil eden asli kaynaklar arasında değerlendirilmektedir.

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yerleşik içtihatları ve Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2006 tarihli Rehber İlkeleri ışığında, bu işlemlerin geçerliliği ve yorumlanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tek taraflı bir beyanla üstlenilen yükümlülüklerin kapsamı hakkında bir şüphe bulunması durumunda, bu yükümlülüklerin kısıtlayıcı (dar) bir şekilde yorumlanması esastır.Answer
  2. B
    Tek taraflı işlemlerin hukukî bir sonuç doğurabilmesi için mutlaka yazılı bir formda yapılması ve Birleşmiş Milletler Sekreterliği'ne tescil edilmesi zorunludur.
  3. C
    Devletin tek taraflı bir işlemle üstlendiği yükümlülükler, diğer ilgili devletlerin rızası veya onayı alınmaksızın hiçbir koşulda geri alınamaz.
  4. D
    Bir devletin tek taraflı irade beyanı, beyanın içeriğine ve muhatabına bakılmaksızın diğer tüm devletler üzerinde de doğrudan hukukî yükümlülükler doğurur.
  5. E
    Uluslararası hukukta devleti tek taraflı işlemlerle borç altına sokma yetkisi münhasıran ve sadece Devlet Başkanı'na aittir.

Answer

Tek taraflı bir beyanla üstlenilen yükümlülüklerin kapsamı hakkında şüphe olması durumunda, bu yükümlülüklerin devletin egemenliğini en az kısıtlayacak şekilde dar yorumlanması (indubio mitius) kuralı geçerlidir.
Doğru seçenek, uluslararası hukuktaki egemenlik karinesi ile uyumludur. Devletler ancak açıkça rıza gösterdikleri veya niyet ettikleri ölçüde kısıtlanabilirler; bu nedenle tek taraflı irade beyanlarından doğan yükümlülükler yorumlanırken, şüphe halinde devletin egemenliğini en az kısıtlayan seçenek tercih edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Tek taraflı işlemin tanımını hatırla.
Bir devletin, başka bir süjenin katılımı olmaksızın hukukî sonuç doğurmaya yönelik irade açıklamasıdır.
Sorunun kapsamını belirlemek için temel tanım gereklidir.
2
Geçerlilik şartlarını (yetki, niyet, aleniyet) kontrol et.
Beyanın yetkili makamlarca (Devlet Bşk, Hükümet Bşk, Dışişleri Bşk), bağlayıcı olma niyetiyle (animus obligandi) ve aleni yapılması gerekir.
Seçeneklerdeki yetki ve formla ilgili yanlışları elemek için kullanılır.
3
Yorum kurallarını uygula.
Belirsizlik durumunda 'dar yorum' (restrictive interpretation) ilkesi esastır.
UHK 2006 Rehber İlkeleri ve UAD içtihatları bu kuralı teyit eder.

Key Concept

Devletlerin tek taraflı işlemlerinde dar yorum ilkesi

Hints

1
Uluslararası hukukta devletlerin egemenliği asıldır, kısıtlamalar istisnadır.
2
Belirsizlik durumunda devletin haklarından feragat ettiği değil, haklarını koruduğu varsayılır.

Practice More

Tek taraflı işlemlerin beş ana türünü (tanıma, protesto, tebliğ, feragat, söz verme) ve bunların işlevlerini çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question