Examkin

Question

Difficulty: MediumYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Birleşmiş Milletler (BMBM) Şartı'nın 9696. maddesi ve Uluslararası Adalet Divanı (UADUAD) Statüsü uyarınca, Divan'ın danışma görüşü (advisoryadvisory opinionopinion) verme yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi her türlü hukuki konuda; diğer BM organları ve uzmanlık kuruluşları ise Genel Kurulun izniyle kendi faaliyet alanlarındaki hukuki meselelerde danışma görüşü isteyebilir.Answer
  2. B
    Divan önündeki çekişmeli davalarda taraf olma ehliyetine sahip olan tüm devletler, aralarındaki uyuşmazlıkların esasına ilişkin olarak Divan'dan danışma görüşü talep edebilir.
  3. C
    Divan tarafından verilen danışma görüşleri, uyuşmazlığın tarafları ve görüş talep eden BM organları için tıpkı yargı kararları gibi hukuken bağlayıcı niteliktedir.
  4. D
    Uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde etkinlik sağlamak amacıyla, BM Genel Sekreteri herhangi bir ön izin almaksızın her türlü hukuki konuda Divan'dan danışma görüşü isteyebilir.
  5. E
    Sadece BM Genel Kurulu danışma görüşü isteme yetkisine sahiptir; Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlıkları çözme görevi yargısal değil, siyasi olduğu için bu yetkisi bulunmamaktadır.

Answer

BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi'nin sınırsız, diğer organların ve uzmanlık kuruluşlarının ise Genel Kurul izni ve faaliyet alanı sınırlamasıyla danışma görüşü isteyebileceğini belirten ifade doğrudur.
Birleşmiş Milletler Şartı'nın 9696. maddesi, danışma görüşü isteme yetkisini hiyerarşik bir yapıda düzenlemiştir. Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi, herhangi bir kısıtlama olmaksızın her türlü hukuki meseleyi Divan'a taşıyabilirken; diğer BM organları (Ekonomik ve Sosyal Konsey gibi) ve uzmanlık kuruluşları (WHO, ILO vb.) bu yolu kullanabilmek için Genel Kurul'un önceden verdiği bir yetkilendirmeye ihtiyaç duyarlar ve sadece kendi uzmanlık alanlarına giren konularda soru sorabilirler.

Step-by-Step Solution

1
BM Şartı'nın 9696. maddesinin incelenmesi
Maddenin birinci fıkrasının Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi'ne 'her türlü hukuki konuda' danışma görüşü isteme yetkisi verdiği tespit edildi.
Bu iki organın BM'nin temel siyasi ve idari yönetiminden sorumlu olması nedeniyle geniş bir hukuki rehberlik ihtiyacı bulunur.
2
Diğer organlar ve uzmanlık kuruluşlarının yetki sınırlarının belirlenmesi
Bu kuruluşların ancak Genel Kurul'un vereceği yetki (izin) ile ve sadece 'kendi faaliyet alanlarıyla ilgili' konularda başvurabileceği görüldü.
Kurumsal uzmanlaşma prensibi gereği, uzmanlık kuruluşlarının yetki alanları dışındaki genel hukuki meselelere müdahil olması engellenmiştir.
3
Danışma görüşünün hukuki niteliğinin değerlendirilmesi
Görüşlerin 'yargı kararı' (judgementjudgement) değil, 'tavsiye' niteliğinde olduğu ve devletlerin bu sürece doğrudan taraf olamayacağı netleşti.
Çekişmeli yargı yetkisi ile danışma yetkisi arasındaki temel fark, tarafların kimliği ve kararın bağlayıcılığıdır.

Key Concept

UAD Danışma Görüşü Yetkisi ve Talep Ehliyeti

Alternative Method

Soruyu çözerken BM Şartı'nın 96/1 (sınırsız yetkililer) ve 96/2 (sınırlı yetkililer) ayrımını akılda tutmak süreci hızlandırır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Yargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)