Question

Difficulty: MediumÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

(A)(A) Devleti'nde faaliyet gösteren bir teknoloji firması tarafından üretilen ve bu ülkeden ihraç edilen hatalı yazılıma sahip bir kontrol ünitesi, (B)(B) Devleti'ndeki bir enerji tesisinde kurulumu yapıldıktan kısa bir süre sonra aşırı ısınarak yangına sebebiyet vermiştir. (B)(B) Devleti'nin, söz konusu olaya ilişkin adli soruşturma başlatırken yargı yetkisini "suçun neticesinin kendi ülkesinde gerçekleşmiş olması" esasına dayandırması, uluslararası hukukta aşağıdaki ilkelerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Nesnel (objektif) mülkilik ilkesiAnswer
  2. B
    Öznel (subjektif) mülkilik ilkesi
  3. C
    Aktif şahsilik ilkesi
  4. D
    Koruma ilkesi
  5. E
    Evrensellik ilkesi

Answer

Nesnel (objektif) mülkilik ilkesi
Doğru yanıt olan ilke, bir suçun veya hukuka aykırı fiilin bir devletin sınırları dışında başlayıp, yargı yetkisini kullanmak isteyen devletin sınırları içerisinde tamamlanması veya burada bir zarar doğurması durumunda devreye girer. Soruda verilen senaryoda hata Devlet A'da (üretim yerinde) başlamış ancak suçun maddi unsuru olan zarar Devlet B'de gerçekleşmiştir. Devlet B'nin bu 'netice'ye dayanarak yetki kullanması mülkilik ilkesinin nesnel boyutunu oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Olayın geçtiği mekanları analiz etmek
Fiil (hatalı üretim/yazılım) Devlet A'da başlamış, ancak netice (yangın/zarar) Devlet B'de gerçekleşmiştir.
Mülkilik ilkesinin türünü belirlemek için fiilin başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki ilişkiyi kurmak gerekir.
2
Devletin yargı yetkisi dayanağını belirlemek
Devlet B, yetkisini suçun kendi ülkesinde tamamlanmış/neticelenmiş olmasına dayandırmaktadır.
Uluslararası hukukta (özellikle 1927 Lotus Davası'na atıfla) bir fiil bir ülkede başlayıp diğerinde biterse, her iki ülke de mülkilik ilkesine dayanabilir.
3
Kavramsal eşleştirme yapmak
Fiilin dışarıda başlayıp içeride bitmesi 'Nesnel (Objektif) Mülkilik' olarak adlandırılır.
Objektif mülkilik, suçun unsurlarından birinin veya neticesinin forum devletinde gerçekleşmesi durumunda o devlete yetki tanır.

Key Concept

Mülkilik İlkesinin Görünümleri (Öznel ve Nesnel)

Hints

1
Suçun nerede başladığına mı yoksa nerede bittiğine mi (neticeye mi) odaklanıldığına dikkat edin.
2
Mülkilik ilkesi 'içeriden dışarıya' (öznel) ve 'dışarıdan içeriye' (nesnel) olmak üzere ikiye ayrılır.
3
Fiil Devlet A'da başlamış, netice Devlet B'de gerçekleşmiştir. Devlet B 'netice'ye dayanıyorsa bu durum objektif bir durumdur.

Practice More

Lotus davasında (1927) Fransa ve Türkiye arasındaki yetki uyuşmazlığının mülkilik ilkesinin hangi boyutuna dayandığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question