Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin kilitlendiği bir senaryoda, bir devlette yaşanan kitlesel insan hakları ihlallerine karşı 'gönüllü bir koalisyon' kurularak dışarıdan askeri müdahalede bulunulması gündeme gelmiştir. Bu durumu İngiliz Okulu'nun (Uluslararası Toplum Yaklaşımı) kavramsal çerçevesiyle analiz eden iki farklı uzmanın görüşleri şöyledir:
I. Uzman: 'Bu tür bir müdahale, ne kadar haklı ahlaki gerekçelere dayanırsa dayansın, uluslararası toplumun varoluşsal temeli olan egemenlik ve içişlerine karışmama ilkelerini zedeler. Farklı ahlaki ve kültürel değerlere sahip devletlerin bir arada yaşayabilmesi için 'düzen' kavramı, evrensel olduğu iddia edilen 'adalet' arayışlarına feda edilmemelidir.'
II. Uzman: 'Uluslararası toplumun nihai üyeleri devletler değil, bireylerdir. Devletlerin uluslararası alandaki meşruiyeti ve egemenlik hakları, kendi vatandaşlarının temel haklarını koruma kapasitelerine bağlıdır. Bu kapasiteyi yitiren veya bizzat ihlal eden bir devlete karşı, insanlığın ortak ahlaki sorumluluğu gereği müdahale edilmesi uluslararası toplumun asli görevidir.'
Bu uzmanların yaklaşımları dikkate alındığında, İngiliz Okulu teorisi bağlamında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- I. Uzman, çoğulcu (plüralist) kanadın düzen ve egemenlik odaklı asgari kurallarını savunurken; II. Uzman, dayanışmacı (solidarist) kanadın meşruiyetini bireysel haklardan alan evrensel adalet anlayışını temsil etmektedir.Answer
- BI. Uzman, ortak normların yokluğunu varsayan salt 'uluslararası sistem' mantığıyla hareket ederken; II. Uzman, dayanışmacılığı devletlerin ulusal çıkarlarını maksimize ettiği rasyonel bir rejim olarak kurgulamaktadır.
- CHer iki uzman da Martin Wight'ın 'rasyonalist' (Grotiusçu) geleneğini reddederek, meseleyi Realizm (Hobbesçu) ile Devrimcilik (Kantçı) arasındaki uzlaşmaz bir çatışma olarak ele almaktadır.
- DI. Uzman'ın yaklaşımı dayanışmacı kanadın farklılıklara saygı duyan 'bir arada yaşama' ilkesini yansıtırken; II. Uzman, çoğulculuğun egemenliği aşındıran müdahaleci karakterini vurgulamaktadır.
- EI. Uzman, güç dengesini tek düzenleyici mekanizma olarak gören klasik realizmin argümanlarını yinelerken; II. Uzman, çoğulcu (plüralist) yaklaşımın devlet-altı gruplara tanıdığı özerkliği dile getirmektedir.