Question

Difficulty: Very hardDevletin İcra Bağışıklığı

A Devleti, B Devleti’nde yerleşik bir özel yatırım şirketiyle akdettiği ticari bir sözleşmede, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar için B Devleti mahkemelerinin yargı yetkisini açıkça kabul etmiş ve yargı bağışıklığından (immunity from jurisdiction) feragat ettiğini beyan etmiştir. Sözleşmenin ihlali üzerine B Devleti mahkemesinde açılan dava sonucunda A Devleti tazminat ödemeye mahkûm edilmiştir. Davacı şirket, bu kararın icrası amacıyla A Devleti'nin B Devleti sınırları içindeki bir ticari bankada bulunan ve "Merkez Bankası'nın döviz rezervlerini yönetme ve para politikasını destekleme" amacıyla tahsis edildiği resmi olarak belgelenmiş nakit varlıkları üzerine haciz konulmasını talep etmiştir.

2004 tarihli "Devletlerin ve Mallarının Yargı Bağışıklığına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi" hükümleri ve genel uluslararası hukuk ilkeleri çerçevesinde, B Devleti makamlarının bu talebe karşı yaklaşımı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

  1. A
    Yargı bağışıklığından feragat, uyuşmazlığın nihai çözümü olan icrayı da kapsadığından ve Merkez Bankası fonları ticari bir bankada tutulduğundan haciz işlemi derhal uygulanmalıdır.
  2. B
    Ticari bir sözleşmeden kaynaklanan borçlar için devletin icra bağışıklığı savunması yapması dürüstlük kuralına aykırı olduğundan, Merkez Bankası fonları üzerinde ihtiyati haciz kararı verilmelidir.
  3. C
    Devletin yargı bağışıklığından feragat etmesi, icra bağışıklığından da feragat ettiği yönünde hukuki bir karine oluşturur; bu nedenle özel bir feragat aranmaksızın işlem yapılmalıdır.
  4. Yargı bağışıklığından feragat, icra bağışıklığından da feragat edildiği sonucunu doğurmaz ve Merkez Bankası malları niteliği gereği egemenlik amaçlı kabul edildiğinden haciz talebi reddedilmelidir.Answer
  5. E
    İcra bağışıklığı sadece devletin doğrudan diplomatik temsilcilik binaları için geçerli olup, banka hesapları her durumda ticari mal statüsünde değerlendirilerek haczedilebilir.

Answer

Uluslararası hukukta yargı bağışıklığından feragat, icra bağışıklığından feragat edildiği anlamına gelmez; ayrıca Merkez Bankası varlıkları egemenlik amaçlı kabul edildiğinden haczedilemez.
Doğru seçenek, uluslararası hukukun iki temel kuralını sentezlemektedir: Birincisi, bir devletin yargı bağışıklığından feragat etmiş olmasının, icra önlemlerinden de feragat ettiği anlamına gelmediği (bağımsız feragat ilkesi); ikincisi ise, Merkez Bankası fonlarının uluslararası hukukta doğrudan doğruya devletin egemenlik yetkisiyle ilişkili (jure imperii) kabul edilerek özel bir koruma altında olması ve bu nedenle haczedilemeyeceğidir.

Step-by-Step Solution

1
Bağışıklık türleri arasındaki hukuki ayrımı yapma
Yargı bağışıklığı (davaya bakılabilmesi) ve icra bağışıklığı (kararın zorla uygulanması) iki ayrı rejimdir.
Devletlerin egemen eşitliği ilkesi gereği, bir devletin yargılama yetkisini kabul etmesi, malvarlığına el konulmasına rıza gösterdiği anlamına gelmez.
2
Feragat beyanının kapsamını analiz etme
Sözleşmedeki feragat sadece yargı yetkisiyle (jurisdiction) sınırlıdır.
Uluslararası teamül hukuku ve 2004 BM Sözleşmesi uyarınca icra aşaması için ayrıca ve açıkça feragat gereklidir.
3
Malın niteliğini ve kullanım amacını değerlendirme
Söz konusu fonlar Merkez Bankası rezerv yönetimi (jure imperii) amaçlıdır.
Merkez Bankası malları, 2004 Sözleşmesi Madde 21 uyarınca ticari olmayan amaçlarla kullanılan mallar kategorisinde sayılır ve özel koruma altındadır.
4
Hukuki sonucu belirleme
Haciz talebi reddedilmelidir.
Hem feragat eksikliği hem de malın niteliği gereği icra bağışıklığı devam etmektedir.

Key Concept

İcra bağışıklığının yargı bağışıklığından bağımsızlığı ve Merkez Bankası varlıklarının dokunulmazlığı

Hints

1
Bir devletin mahkemede yargılanmayı kabul etmesi, her zaman borcunu zorla ödetilmesine rıza gösterdiği anlamına gelir mi?
2
Uluslararası hukukta icra bağışıklığından feragat, yargı bağışıklığından feragatten ayrı ve açık bir işlem gerektirir.
3
Merkez Bankası varlıkları, ticari bankalarda tutulsa dahi, devletin para politikasıyla ilişkili olduğu için 'jure imperii' kapsamında korunur.

Practice More

İcra bağışıklığından feragatin 'karar öncesi ihtiyati tedbirler' ile 'karar sonrası icra işlemleri' arasındaki farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question