Maviada Cumhuriyeti, başkentinde görev yapan Yeşilvadi Federasyonu büyükelçisinin, yerel muhalefet partileriyle gizli görüşmeler yaparak iç siyasete müdahale ettiğini iddia etmiştir. Maviada makamları, hiçbir resmi neden açıklama zorunluluğu hissetmeksizin büyükelçinin derhal ülkesini terk etmesini talep etmiştir.
Diplomatik ilişkiler hukuku kuralları çerçevesinde, kabul eden devletin başvurduğu bu işlem ve hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Bu işlem "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilanıdır ve kabul eden devletin bu kararı için herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu bulunmamaktadır.Answer
- BGörevine başlamış bir büyükelçinin ülkeden uzaklaştırılabilmesi için öncelikle kabul eden devletin verdiği agreman (onay) belgesinin iptal edilmesi şarttır.
- CBu işlem diplomatik ilişkilerin tamamen kesilmesi anlamına gelir ve otomatik olarak Yeşilvadi Federasyonu'nun devlet olarak tanınmasının da geri alınması sonucunu doğurur.
- DBüyükelçinin ülkeden çıkarılması, temsil ettiği devletle olan diplomatik ilişkilerle birlikte konsolosluk ilişkilerinin de hukuken tamamen sona ermesini zorunlu kılar.
- EKabul eden devletin bu kararı uygulayabilmesi için öncelikle büyükelçiyi yerel mahkemelerinde yargılaması ve bağışıklığını bizzat kaldırması gerekir.
Answer
İşlem 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilanıdır ve kabul eden devletin bu kararı için herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu bulunmamaktadır.
1961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 9. maddesi uyarınca, kabul eden devlet, herhangi bir zaman ve kararının gerekçesini açıklamak zorunda olmaksızın, gönderen devlete misyon şefinin istenmeyen kişi (persona non grata) olduğunu bildirebilir. Bu kural, egemenlik yetkisinin doğrudan bir sonucudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi)