Klasik emperyalizm teorileri literatüründe, emperyalizmin kapitalist sistem için yapısal bir zorunluluk mu yoksa düzeltilebilir bir 'politika hatası' mı olduğu tartışması temel bir ayrım noktasıdır. J.A. Hobson ve V.I. Lenin’in emperyalizm analizleri arasındaki bu temel farklılığa ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AHobson, emperyalizmi kapitalizmin serbest rekabetçi döneminden tekelci dönemine geçişin zorunlu bir sonucu olarak görürken; Lenin bunu banka sermayesinin sanayi üzerindeki geçici bir üstünlüğü olarak tanımlar.
- Hobson, iç piyasadaki 'eksik tüketim' (underconsumption) sorununun sosyal reformlar ve gelir adaleti ile çözülerek emperyalizmin önlenebileceğini savunurken; Lenin, emperyalizmi kapitalizmin en yüksek ve kaçınılmaz aşaması olarak kabul eder.Answer
- CLenin, sömürgeciliği sadece hammadde ihtiyacıyla açıklayan liberal bir bakış açısına sahipken; Hobson finans kapitalin (finance capital) birleşme sürecini temel analiz birimi yapar.
- DRosa Luxemburg gibi Hobson da sermaye birikiminin devamı için kapitalist olmayan çevrelerin fethini zorunlu görürken; Lenin bu zorunluluğu reddederek 'üst-emperyalizm' tezini savunur.
- EHer iki düşünür de emperyalizmin temelinde yatan itici gücü 'aşırı üretim' (overproduction) olarak tanımlamakla birlikte, bu durumun sadece parlamenter demokrasilerde görülebileceğini iddia ederler.
Answer
Hobson'ın emperyalizmi 'eksik tüketim' sorunu üzerinden reformla önlenebilir gördüğü, Lenin'in ise onu kapitalizmin kaçınılmaz bir aşaması olarak tanımladığı ifade doğrudur.
Doğru ifade, Hobson'ın emperyalizmi gelir dağılımındaki adaletsizlikten kaynaklanan 'eksik tüketim' (underconsumption) sorunuyla ve reformlarla önlenebilir bir tercih olarak gördüğünü; Lenin'in ise emperyalizmi kapitalizmin tekelci aşamaya evrilmesinin yapısal ve kaçınılmaz bir sonucu olarak tanımladığını belirtmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Emperyalizm Teorilerinde Liberal (Hobson) ve Marksist (Lenin) Ayrımı
Estimated Time:2m 30s