G (Gönderen) Devleti’nin K (Kabul Eden) Devleti nezdindeki büyükelçilik binasında, mesai saatleri dışında elektrik kontağından kaynaklanan büyük bir yangın çıkmıştır. K Devleti itfaiye ve emniyet ekipleri kısa sürede olay yerine intikal etmiş, ancak o sırada binada kimse bulunmadığı için misyon şefi veya yetkili bir diplomatla iletişim kurulamamıştır. 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca bu olayla ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Kabul eden devlet makamları, yangın can ve mal kaybına yol açabilecek düzeyde acil bir durum teşkil etse dahi, misyon şefinin açık rızası alınmadıkça büyükelçilik binasına giremezler.Answer
- BKamu güvenliğini ve çevre binaları tehdit eden mücbir sebep hallerinde, misyon şefinin rızasının var olduğu varsayılarak itfaiye ekiplerinin binaya müdahale etmesi uluslararası hukuk gereğidir.
- CBüyükelçilik binasındaki arşiv ve belgeler, sadece bina sınırları içerisinde bulundukları sürece dokunulmazdır; yangın sırasında kurtarılıp dışarı çıkarılan belgeler yerel makamların denetimine tabidir.
- DBinadan tahliye edilen mühürlü diplomatik torbalar, misyon binası dışında bulundukları ve içlerinde yanıcı madde şüphesi taşıdıkları gerekçesiyle yerel emniyet güçlerince açılabilir.
- EKabul eden devletin diplomatik binaları her türlü saldırı ve zarara karşı korumakla görevli olan 'özel yükümlülüğü', acil durumlarda dokunulmazlık kuralının önüne geçerek makamlara binaya giriş yetkisi verir.
Answer
Diplomatik misyon binalarının dokunulmazlığı mutlaktır ve yangın gibi acil durumlarda dahi misyon şefinin açık rızası olmadan kabul eden devlet makamları binaya giriş yapamaz.
1961 Viyana Sözleşmesi'nin 22. maddesi, misyon binalarının dokunulmaz olduğunu ve kabul eden devletin ajanlarının, misyon şefinin rızası olmadıkça bu binalara giremeyeceğini emreder. Sözleşme metninde yangın, doğal afet veya kamu güvenliği gibi durumlarda bu kuralın esnetilebileceğine dair hiçbir ifade bulunmamaktadır. Uluslararası yargı kararları ve doktrin, diplomatik binalar için 'zımni rıza' (implied consent) kavramının geçerli olmadığını, giriş için 'açık rıza' (express consent) gerektiğini teyit etmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Diplomatik Misyon Binalarının Mutlak Dokunulmazlığı
Practice More
Konsolosluk binalarının dokunulmazlığı ile diplomatik binaların dokunulmazlığı arasındaki 'rıza' farklarını tablo halinde karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s