Question

Difficulty: Mediumİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

Devlet A, Devlet B nezdindeki büyükelçiliğinde görevlendirmek üzere bir diplomatik ajanın atandığını resmen bildirmiştir. Ancak Devlet B, söz konusu diplomat henüz görev yerine gelmeden ve ülkeye giriş yapmadan önce, bu kişinin kabul edilemez olduğunu Devlet A'ya iletmiştir.

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kabul eden devlet, bir misyon üyesini henüz ülkesine gelmeden önce de istenmeyen kişi ilan edebilir ve bu karar için gerekçe göstermek zorunda değildir.Answer
  2. B
    İstenmeyen kişi (personapersona nonnon gratagrata) ilanı, ancak diplomatik ajanın kabul eden devlette fiilen göreve başlamasından sonra başvurulabilecek bir usuldür.
  3. C
    Kabul eden devletin bu talebinin geçerli olabilmesi için, diplomatik ajanın istenmeyen kişi ilan edilmesine yol açan somut bir suçun varlığını ispat etmesi gerekir.
  4. D
    Gönderen devlet bu karara itiraz ederse, konu Birleşmiş Milletler Genel Kurulu bünyesinde kurulacak bir tahkim heyeti tarafından karara bağlanır.
  5. E
    Diplomatik ajanlar için 'agrément' (uygun bulma) usulü zorunlu olduğundan, kabul eden devletin bildirimi ancak bu sürecin ihlali durumunda sonuç doğurur.

Answer

Kabul eden devletin, bir misyon üyesini ülkeye gelmeden önce de herhangi bir gerekçe göstermeksizin istenmeyen kişi ilan etmesi hukuken geçerlidir.
Doğru ifade, kabul eden devletin diplomatik misyon üyesini herhangi bir zamanda ve hiçbir gerekçe göstermeksizin 'istenmeyen kişi' (personapersona nonnon gratagrata) ilan edebileceğini ve bu işlemin kişi henüz ülkeye varmadan dahi yapılabileceğini belirtmektedir. Bu durum, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesinde açıkça 'Kabul eden devlet, kararını gerekçelendirmek zorunda olmaksızın, her zaman... bildirebilir. Bir kimse kabul eden devletin ülkesine gelmeden önce de istenmeyen kişi veya kabul edilemez sayılabilir.' şeklinde hüküm altına alınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki kaynağın belirlenmesi
1961 Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi (Madde 9) esas alınır.
Diplomatik temsilcilerin statüsü ve görevden uzaklaştırılma usulleri bu sözleşme ile düzenlenmiştir.
2
Zamanlama şartının analizi
Sözleşme metni, bu ilanın 'herhangi bir zamanda' yapılabileceğini açıkça belirtir.
Diplomatın fiilen göreve başlamış olması veya ülke sınırları içerisinde bulunması şart değildir.
3
Gerekçe zorunluluğunun incelenmesi
Kabul eden devletin kararını gerekçelendirme yükümlülüğü bulunmadığı saptanır.
Bu yetki, devletin kabul etmeme konusundaki mutlak egemenlik hakkının bir yansımasıdır.

Key Concept

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) Yetkisi

Hints

1
Bu yetkinin kullanımı için bir 'neden' gösterilmesi gerekip gerekmediğini ve diplomatın nerede olması gerektiğini düşünün.
2
Viyana Sözleşmesi 9. maddeye göre devletler, diplomatik personeli kabul edip etmeme konusunda tam bir serbestiye sahiptir.
3
Diplomatın henüz yoldayken veya vize aşamasındayken bile 'istenmeyen kişi' ilan edilebileceğini hatırlayın.

Practice More

İstenmeyen kişi ilan edilen diplomatın geri çağrılmaması durumunda doğacak hukuki sonuçları (bağışıklıkların durumu) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question