Examkin

Question

Difficulty: MediumYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Birleşmiş Milletler (BM) sistemi içerisinde hukuki bir mesele hakkında Uluslararası Adalet Divanı'ndan (UAD) "danışma görüşü" (advisory opinion) talep edilmesi süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Danışma görüşleri yalnızca Birleşmiş Milletler organları ve yetkilendirilmiş uzmanlık kuruluşları tarafından talep edilebilir; devletlerin doğrudan bu yönde bir başvuru yetkisi bulunmamaktadır.Answer
  2. B
    Uluslararası hukukun asli süjeleri olan devletler, kendi aralarındaki uyuşmazlıklarda yargı yoluna gitmeden önce Divan'dan doğrudan danışma görüşü talep etme hakkına sahiptir.
  3. C
    Uluslararası Adalet Divanı'nın verdiği danışma görüşleri, çekişmeli davalarda verilen hükümlerle aynı hukuki statüye sahip olup uyuşmazlığın tarafları için kesin ve bağlayıcıdır.
  4. D
    Birleşmiş Milletler Şartı uyarınca, Divan'dan danışma görüşü talep etme yetkisi münhasıran Güvenlik Konseyi'ne tanınmış bir yetkidir; Genel Kurul bu sürece dahil olamaz.
  5. E
    Bireyler, temel hak ve özgürlüklerin korunmasına ilişkin hukuki tereddütlerini gidermek amacıyla Uluslararası Adalet Divanı'ndan doğrudan danışma görüşü talep edebilirler.

Answer

Danışma görüşleri yalnızca Birleşmiş Milletler organları ve yetkilendirilmiş uzmanlık kuruluşları tarafından talep edilebilir; devletlerin doğrudan bu yönde bir başvuru yetkisi bulunmamaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 65. maddesi ve Birleşmiş Milletler Şartı'nın 96. maddesiyle tam uyumludur. Bu hükümlere göre, Divan sadece Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Güvenlik Konseyi ve Genel Kurul tarafından yetkilendirilmiş diğer BM organları ile uzmanlık kuruluşlarının (WHO, UNESCO vb.) talebi üzerine danışma görüşü verebilir. Devletlerin ve bireylerin doğrudan danışma görüşü talep etme yetkisi yoktur; devletler Divan'a sadece uyuşmazlık tarafı olarak 'çekişmeli dava' yoluyla başvurabilirler.

Step-by-Step Solution

1
UAD'nin iki temel yetki alanı ayırt edilir.
Divan'ın 'çekişmeli yargı' (devletler arası uyuşmazlıklar) ve 'danışma yetkisi' (hukuki görüş verme) olmak üzere iki görevi vardır.
Yargısal çözüm mekanizmasının kapsamını anlamak için gereklidir.
2
Danışma görüşü isteyebilecek süjeler BM Şartı Madde 96'ya göre kontrol edilir.
Genel Kurul, Güvenlik Konseyi ve diğer yetkilendirilmiş organ/kuruluşlar başvurabilir; devletler ve bireyler sayılmamıştır.
Başvuru ehliyetini (locus standi) belirlemek için gereklidir.
3
Danışma görüşlerinin hukuki niteliği analiz edilir.
Bu görüşler bağlayıcı hüküm (res judicata) niteliğinde değildir.
Çekişmeli davalarla aralarındaki temel farkı saptamak için gereklidir.

Key Concept

UAD Danışma Yetkisi (Advisory Jurisdiction)

Hints

1
UAD'nin 'çekişmeli davalar' ile 'danışma görüşleri' arasındaki farklara odaklanın.
2
Bir devletin tek başına Divan'dan bir konuda hukuki mütalaa isteyip isteyemeyeceğini düşünün.
3
BM Şartı'nın 96. maddesi, bu yetkiyi sadece belirli organizasyonel birimlere tanımıştır; bu birimler arasında devletler yer almaz.

Practice More

UAD'nin çekişmeli davalarında (contentious cases) kimlerin taraf olabileceği ve yargı yetkisinin rızai (ihtiyari) niteliği konusundaki soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Yargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)