1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca, kabul eden devlet nezdinde görev yapan bir diplomatik ajanın şahsi dokunulmazlığı ve yargı bağışıklığı ile bu bağışıklığın istisnalarının uygulandığı uyuşmazlıklar (miras, taşınmaz mal, ticari faaliyet) hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Mahkeme, söz konusu istisnai uyuşmazlıklarda yargı yetkisine sahip olsa da; hükmün icrası için alınacak önlemler, ajanın şahsının veya konutunun dokunulmazlığını hiçbir şekilde ihlal etmemelidir.Answer
- BDiplomatik ajanlar, tıpkı konsolosluk memurları gibi, kabul eden devlet hukukuna göre ağır suç teşkil eden fiillerde mahkeme kararıyla tutuklanabilir ve şahsi dokunulmazlıktan yararlanamazlar.
- CSöz konusu uyuşmazlıklardan kaynaklanan kararların icrası için, ajanın diplomatik misyon hizmetine tahsis edilmemiş olan şahsi malları üzerinde konut dokunulmazlığı gözetilmeksizin haciz işlemi uygulanabilir.
- DGönderen devletin ajanın yargı bağışıklığından feragat etmesi durumunda, bu feragat mahkemece verilen nihai kararın icrasına yönelik işlemleri de kendiliğinden kapsamına alır.
- EDiplomatik ajanın yargı bağışıklığının bulunmadığı bu istisnai durumlarda, davanın esasına yönelik maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için ajan mahkeme huzurunda tanıklık yapmaya mecburdur.
Answer
Diplomatik ajanın yargı bağışıklığının istisnasına giren hallerde bile icra önlemlerinin şahsi dokunulmazlık ve konut dokunulmazlığını ihlal etmemesi zorunluluğu
1961 Viyana Sözleşmesi'nin 31. maddesinin 3. fıkrası, diplomatik ajan aleyhine icra önlemleri alınmasını çok sıkı şartlara bağlamıştır. Bu hükme göre, icra ancak ajanın yargı bağışıklığından yararlanamadığı miras, taşınmaz mal ve ticari faaliyet davalarında mümkündür. Ancak bu durumda dahi, yapılacak olan icra işlemleri ajanın şahsi dokunulmazlığına (m. 29) veya konut dokunulmazlığına (m. 30) zarar vermemelidir. Bu, yargı yetkisi olsa dahi fiziki dokunulmazlığın üstünlüğünü koruyan temel bir kuraldır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Diplomatik bağışıklığın istisnai hallerinde bile şahsi ve konut dokunulmazlığının korunması (Cebri icra sınırı)