Question

Difficulty: HardDevletlerin Tek Taraflı İşlemleri

Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemleri, bir devletin başka bir uluslararası hukuk süjesinin rızasına veya katılımına ihtiyaç duymaksızın hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanlarıdır. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 1974 tarihli Nükleer Denemeler Davası'nda ortaya koyduğu kriterler ve Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 2006 tarihli Rehber İlkeleri ışığında, bu işlemlerin bağlayıcılığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Beyanın bağlayıcılığı, beyanda bulunan devletin kendini bağlama niyetine (animus obligandi) dayanır ve bu niyetin varlığı halinde herhangi bir kabul, cevap veya karşılıklılık (reciprocity) şartı aranmaz.Answer
  2. B
    Tek taraflı işlemler, UAD Statüsü'nün 38. maddesinde sayılan asli hukuk kaynakları arasında yer almadığı için sadece ilgili devletlerin rızasıyla uyuşmazlıklarda 'yardımcı kaynak' olarak dikkate alınabilir.
  3. C
    Bir devletin yeni bir devleti veya hükümeti 'tanıma' işlemi, her zaman kurucu (constitutive) nitelikte olup; bu işlem yapılmadan ilgili devletin uluslararası hukukta herhangi bir hak veya yükümlülük kazanması mümkün değildir.
  4. D
    'Tebliğ' (bildirim) işlemi, bir devletin hukuki bir durumu diğer devletlere duyurmasıdır ve bu işlemin bağlayıcı bir yükümlülük yaratabilmesi için mutlaka muhatap devletlerin bu bildirimi açıkça onaylaması gerekir.
  5. E
    'Feragat' (waiver) işleminin geçerli olabilmesi için devletin sahip olduğu bir haktan vazgeçtiğini bildiren irade beyanının, mutlaka Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından tescil edilmesi ve onaylanması zorunludur.

Answer

Tek taraflı işlemlerin bağlayıcılığı, beyanda bulunan devletin kendini bağlama niyetine (animus obligandi) dayanır ve bu niyetin varlığı halinde herhangi bir kabul veya karşılıklılık şartı aranmaz.
Doğru seçenek, Uluslararası Adalet Divanı'nın Nükleer Denemeler Davası'nda (Fransa'nın nükleer denemeleri durduracağına dair tek taraflı beyanları üzerine) belirlediği kriteri yansıtmaktadır. Divan'a göre, bir devlet eğer kendini bağlama niyetiyle (*animus obligandi*) kamuya açık bir beyanda bulunursa, bu beyan bir antlaşma metni olmasa dahi hukuksal yükümlülük doğurur. Bu durumda muhatap devletlerin kabulü veya bir karşılık vermesi gerekmez.

Step-by-Step Solution

1
Tek taraflı işlemin tanımını analiz etme
Bu işlem, diğer süjelerin rızasına dayanmayan, bağımsız bir irade beyanıdır.
İşlemin 'tek taraflı' olmasının temel şartı, karşı tarafın kabulüne ihtiyaç duymamasıdır.
2
UAD'nin Nükleer Denemeler (1974) davasındaki kriterleri değerlendirme
Bağlayıcılık için 'niyet' (animus obligandi), 'açıklık' (publicity) ve 'yetkili temsilci' (Big Three) şartları belirlenmiştir.
Hukuki güvenliğin sağlanması için niyetin varlığı ve beyanın kamuya mal olması esastır.
3
Seçenekleri bu kriterlerle kıyaslama
Karşılıklılık veya kabul şartı arayan seçeneklerin elenmesi.
Uluslararası hukukta tek taraflı vaatler, antlaşmalardan farklı olarak karşılıklı edim gerektirmez.

Key Concept

Animus Oblandi (Yükümlülük Altına Girme Niyeti)

Practice More

Devletlerin tek taraflı işlemlerini yapmaya yetkili olan 'Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı' (Big Three) arasındaki yetki dağılımına ve bu yetkinin genişliğine (örneğin temsilcilerin yetki aşımı durumuna) odaklanan bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question