Examkin

Question

Difficulty: Very hardUluslararası Tahkim (Hakemlik)

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan tahkim (hakemlik) usulü, devletlerin egemenlik hakları ile uyuşmazlığın yargısal bir mercide çözülme zorunluluğu arasında hassas bir denge kurmaktadır. Bu doğrultuda, tahkimin kurucu unsuru olan 'tahkimname' (compromis), hakemlerin seçimi ve kararın hukuki sonuçları bağlamında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hakem heyeti, tarafların iradesine dayalı olarak geçici (ad hoc) veya kurumsal bir yapıda oluşturulur; uyuşmazlığın çözümünde taraflar yetki vermedikçe 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) prensibine başvuramaz ve verilen karar taraflar için kesin hüküm teşkil eder.Answer
  2. B
    Tahkim süreci sonucunda verilen karar, diplomatik çözüm yollarından biri olan uzlaştırma (conciliation) raporları gibi taraflar için bağlayıcı olmayan bir tavsiye niteliğindedir.
  3. C
    Hakemler, uyuşmazlığı karara bağlarken 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) kuralını, tarafların rızasına bakılmaksızın Uluslararası Adalet Divanı Statüsü madde 38 uyarınca asli bir hukuk kaynağı olarak uygulamak zorundadır.
  4. D
    Tahkim heyeti, Uluslararası Adalet Divanı gibi sürekli bir yapıya sahip olduğundan, uyuşmazlık taraflarının hakemleri bizzat seçme veya yargılama usulünü belirleme yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Tahkimnamenin sınırları, hakem heyetine uyuşmazlığın sadece usulüne ilişkin yetki verirken; uyuşmazlığın esasına ilişkin karar verme yetkisi her zaman uluslararası teamül hukukuna dayanmak zorundadır.

Answer

Hakem heyetinin taraflarca seçilmesi, tarafların açık rızası olmadan hakkaniyete göre karar verilememesi ve kararın bağlayıcı olması tahkimin temel özellikleridir.
Doğru ifade, tahkimin hem devletlerin rızasına dayanan 'iradi' yönünü (hakem seçimi, tahkimname ile sınırlandırma) hem de uyuşmazlığı bitiren 'yargısal' yönünü (bağlayıcılık, hakkaniyet için özel yetki şartı) tam olarak yansıtmaktadır. Uluslararası hukukta tahkim, tarafların uyuşmazlığı kendi seçtikleri hakemler vasıtasıyla ve hukuka saygı temelinde bağlayıcı olarak çözdüğü bir yöntemdir.

Step-by-Step Solution

1
Tahkimin hukuki doğasını analiz etme
Tahkim, yargısal bir çözüm yolu olmasına rağmen temeli tarafların rızasına (tahkimnameye) dayanır.
Yargısal olması kararın bağlayıcı olduğunu, iradi olması ise tarafların süreci (hakem seçimi, usul) kontrol ettiğini gösterir.
2
Hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) kuralının uygulanma şartını kontrol etme
Hakemler ancak taraflar tahkimnamede açıkça yetki vermişse bu ilkeye dayanabilir.
Normal şartlarda uyuşmazlıklar pozitif hukuka (antlaşmalar ve teamüller) göre çözülür; hakkaniyet istisnai bir yetkilendirmedir.
3
Kararın hukuki sonucunu belirleme
Tahkim kararı 'kesin hüküm' niteliğindedir ve bağlayıcıdır.
Bu özellik tahkimi; uzlaştırma, arabuluculuk ve dostça girişim gibi diplomatik yollardan ayıran en temel farktır.

Key Concept

Tahkimin Yargısal ve İradi Niteliği

Practice More

Tahkim kararlarının iptal nedenlerini (yetki aşımı, yolsuzluk, usul hatası vb.) inceleyerek tahkimin denetim mekanizmalarını pekiştirin.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Uluslararası Tahkim (Hakemlik)