Uluslararası hukukta devletlerin cezai yargı yetkisini (criminal jurisdiction) tesis ederken başvurduğu temel ilkelerden biri olan 'Pasif Şahsilik İlkesi' (Pasif Kişisel Yetki), devletin egemenlik haklarını kendi sınırları dışındaki olaylara teşmil etmesine olanak tanıyan 'kişisellik' esaslı bir yetki türüdür.
Buna göre, Pasif Şahsilik İlkesi'ni, failin uyrukluğuna dayanan Aktif Şahsilik İlkesi'nden (Active Personality) yapısal olarak ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Yargı yetkisinin belirlenmesinde suçun failinin uyruğu yerine, suçtan zarar gören mağdurun uyruğunun esas alınmasıAnswer
- BYargı yetkisinin tesis edilebilmesi için failin suçun işlendiği tarihte yargı yetkisini talep eden devletin vatandaşı olması şartının aranması
- CSuçun doğrudan devletin güvenliğini, ekonomik istikrarını veya resmi mühürlerinin sahtelenmesini hedef alması durumunda yetki kullanılması
- DSuçun nerede işlendiğine bakılmaksızın, her devletin insanlığa karşı işlenen suçlar üzerinde ortak bir yetkiye sahip olması
- EYetki kullanımının ancak suçun işlendiği yerin (locus delicti) devletin karasuları veya hava sahası gibi egemenlik alanında olması durumunda meşru kabul edilmesi
Answer
Pasif şahsilik ilkesini aktif şahsilik ilkesinden ayıran temel fark, yargı yetkisinin belirlenmesinde failin değil, suçtan zarar gören mağdurun uyruğunun esas alınmasıdır.
Pasif şahsilik ilkesi, bir devletin kendi vatandaşına karşı ülke dışında bir yabancı tarafından işlenen suçları yargılama yetkisini ifade eder. Bu ilkenin aktif şahsilikten temel farkı, yetkinin kaynağının 'failin uyruğu' değil, 'mağdurun uyruğu' olmasıdır. Uluslararası hukukta bu yetki genellikle ağır suçlar (terörizm, cinayet vb.) ile sınırlı tutulma eğilimindedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Pasif şahsilik ilkesinde yargı yetkisi, suçun işlendiği yer veya failin kim olduğundan bağımsız olarak, sadece suçun mağdurunun o devletin vatandaşı olması esasına dayanır.
Hints
1
Kelime anlamına odaklanın: 'Pasif' olan taraf suçun faili midir yoksa mağduru mu?
2
Aktif şahsilikte devlet 'kendi vatandaşının' peşindeyken, pasif şahsilikte 'kendi vatandaşını koruma' peşindedir.
3
Cevap, yargılama yetkisinin failin kimliğine değil, kurbanın kimliğine bağlı olduğunu belirtmelidir.
Practice More
Pasif şahsilik ilkesinin Lotus Davası (1927) ile olan tarihsel ilişkisini ve güncel uluslararası sözleşmelerdeki yerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s