Question

Difficulty: Very hardÖzel Misyonlar (Ad Hoc Diplomasi) ve Uluslararası Örgüt Temsilcilikleri

Uluslararası hukukta devletlerin uluslararası örgütler nezdindeki daimi temsilcilikleri ile 1969 Sözleşmesi ile düzenlenen özel misyonların (ad hoc diplomasi) hukuki rejimleri karşılaştırıldığında; "istenmeyen kişi" (persona non grata) kurumu ve temsilcilerin statüsü bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Uluslararası örgüt temsilciliklerinde ev sahibi devletin "istenmeyen kişi" ilan etme yetkisi, ikili diplomasideki mutlak takdir yetkisinin aksine; ev sahibi devlet, gönderen devlet ve örgüt arasındaki üçlü (tripartite) hukuki ilişki çerçevesinde ve genellikle merkez anlaşmalarıyla (headquarters agreements) sınırlandırılmıştır.Answer
  2. B
    1969 Özel Misyonlar Sözleşmesi uyarınca, kabul eden devletin bir özel misyon üyesini "istenmeyen kişi" ilan edebilmesi için taraflar arasında önceden kurulmuş daimi bir diplomatik veya konsolosluk ilişkisinin bulunması zorunludur.
  3. C
    Özel misyon üyeleri, 1961 Sözleşmesi'ndeki daimi diplomatik ajanlardan farklı olarak, kabul eden devletin yargı yetkisinden hiçbir istisna olmaksızın mutlak kişisel bağışıklığa sahiptirler.
  4. D
    Özel misyon şefinin görevine başlayabilmesi için, daimi misyon şeflerinde olduğu gibi, gönderen devletin devlet başkanı tarafından imzalanmış ve kabul eden devletin dışişleri bakanına sunulan resmi bir "güven mektubu" (lettre de créance) ibrazı hukuken zorunludur.
  5. E
    1969 Sözleşmesi, özel misyon binalarının dokunulmazlığını 1961 Sözleşmesi'ne kıyasla daha mutlak bir korumaya tabi tutmuş; yangın veya afet gibi kamu güvenliğini ilgilendiren acil durumlarda dahi makamların rıza almadan binaya girmesini kesin olarak yasaklamıştır.

Answer

Uluslararası örgüt temsilciliklerinde ev sahibi devletin tasarrufu mutlak olmayıp, örgüt ile yapılan merkez anlaşmaları ve üçlü hukuki ilişki rejimi çerçevesinde sınırlandırılmıştır.
Doğru seçenek, uluslararası örgüt hukukunun en temel nüanslarından biri olan 'üçlü ilişki' rejimini vurgulamaktadır. Bilateral diplomaside bir devlet diğerinin diplomatını hiçbir gerekçe göstermeden ihraç edebilirken; uluslararası örgütlerde temsilci ev sahibi devlete değil örgüte akredite olduğu için, ev sahibi devletin bu yetkisi ancak örgüt ile yapılan merkez anlaşmalarındaki sınırlı koşullarda (görev dışı suç işlenmesi vb.) ve örgütle danışılarak kullanılabilir.

Step-by-Step Solution

1
İkili ve çok taraflı diplomasi rejimlerinin ayrıştırılması
Özel misyonlar ikili (bilateral), örgüt temsilcilikleri ise çok taraflı (multilateral) diplomasi rejimine tabidir.
Hukuki koruma ve ihraç usulleri akreditasyonun kime yapıldığına göre değişir.
2
Persona non grata (PNG) kurumunun analiz edilmesi
1961 ve 1969 Sözleşmelerinde PNG, devletin mutlak ve gerekçesiz yetkisidir.
İkili ilişkilerde karşılıklılık ve egemenlik esastır.
3
Uluslararası örgüt nezdindeki temsilcilerin statüsünün incelenmesi
Temsilci ev sahibi devlete değil, örgüte gönderilir; dolayısıyla ev sahibi devlet temsilciyi tek taraflı olarak 'istenmeyen kişi' ilan edemez.
Örgütün işlevsel bağımsızlığının korunması gerekir.
4
Merkez anlaşmaları (Headquarters Agreements) rolünün belirlenmesi
Ev sahibi devletin bir temsilciyi uzaklaştırma talebi ancak merkez anlaşmalarındaki usul (genellikle danışma veya örgüt onayı) ile mümkündür.
Üçlü hukuki ilişki yapısı bu yetkiyi sınırlandırır.

Key Concept

Tripartite (Üçlü) Hukuki İlişki ve Merkez Anlaşmaları

Practice More

1975 Viyana Temsilcilik Sözleşmesi'nin neden hala yürürlüğe girmediğini ve merkez anlaşmalarının (headquarters agreements) bu boşluğu nasıl doldurduğunu araştırınız.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question