Question

Difficulty: MediumYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) nezdindeki yargılama usulünde, taraflar arasındaki "silahların eşitliği" ilkesini korumak amacıyla düzenlenen "ad hoc hâkim" (geçici hâkim) müessesesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Taraflardan birinin uyruğunda Divan'da hâkim bulunması durumunda, diğer tarafın da o davada görev yapmak üzere bir hâkim seçebilmesine imkân tanır.Answer
  2. B
    Ad hoc hâkimlerin mutlaka Divan'ın 1515 asıl üyesi arasından veya Birleşmiş Milletler Hukuk Komisyonu üyeleri arasından seçilmesi zorunludur.
  3. C
    Ad hoc hâkimler davanın müzakere sürecine katılsalar da nihai kararın oylanmasında oy hakkına sahip değildirler.
  4. D
    Ad hoc hâkim atama yetkisi, sadece tarafların Divan'ın zorunlu yargı yetkisini "Seçimlik Kural" çerçevesinde kabul etmesi durumunda doğar.
  5. E
    Ad hoc hâkimler, Divan'ın asıl üyelerinden farklı olarak görevleri süresince diplomatik ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanamazlar.

Answer

Taraflardan birinin uyruğunda Divan'da hâkim bulunması durumunda, diğer tarafın da o davada görev yapmak üzere bir hâkim seçebilmesine imkân tanıyan ifade doğrudur.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 3131. maddesi uyarınca, Divan heyetinde taraflardan birinin uyruğunda bir hâkimin bulunması durumunda, diğer taraf da kendi seçtiği bir kişiyi hâkim olarak atayabilir. Bu sistem, uyuşmazlığın tarafları arasında yargısal dengeyi ve "silahların eşitliğini" sağlamayı amaçlar. Seçilen hâkim, sadece o davaya mahsus olarak görev yapar ancak yetki ve sorumluluk bakımından diğer hâkimlerle tamamen eşittir.

Step-by-Step Solution

1
UAD Statüsü'nün 3131. maddesindeki ad hoc hâkimlik kurumunun temel amacını belirle.
Amacın, heyette uyruğuna sahip hâkim bulunan tarafa karşı diğer tarafın dezavantajlı duruma düşmesini engellemek olduğu saptandı.
Uluslararası yargılamada tarafların eşit temsili temel bir usul kuralıdır.
2
Atama şartlarını ve heyet yapısını analiz et.
Eğer Divan heyetinde taraflardan birinin vatandaşı olan bir hâkim varsa, diğer tarafın da bir hâkim seçme hakkı olduğu; eğer hiçbirinin vatandaşı yoksa her ikisinin de seçebileceği anlaşıldı.
Statü'nün açık hükmü gereği uyuşmazlığın tarafı olan her devletin bu hakkı saklıdır.
3
Ad hoc hâkimin yetki ve statüsünü asıl hâkimlerle karşılaştır.
Ad hoc hâkimlerin oy hakkı, bağımsızlık ve bağışıklıklar açısından asıl 1515 hâkimle tamamen aynı statüde olduğu teyit edildi.
Divan kararlarının bütünlüğü ve yargısal bağımsızlık ilkesi gereği ayrım yapılamaz.

Key Concept

Ad Hoc Hâkimlik (Geçici Hâkimlik)
Rate this question