Question

Difficulty: HardDiplomatik Bina, Arşiv ve İletişim Dokunulmazlığı

Uluslararası bir krizin yaşandığı dönemde, A ülkesinin B ülkesi başkentindeki büyükelçilik yerleşkesinde gece geç saatlerde büyük bir yangın çıkmış ve alevler bitişikteki sivil binaları tehdit etmeye başlamıştır. Aynı saatlerde, büyükelçiliğe ait resmi plakalı bir araç şehir merkezinde ağır bir trafik kazasına karışmıştır. Kaza yerinde, araçta bulunan diplomatik kuryenin taşıdığı ve üzerinde resmi mühür ile görünür dış işaretler bulunan 'diplomatik torba' ile kuryeye ait hiçbir resmi ibare taşımayan 'şahsi bavulu' yola saçılmıştır.

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, kabul eden devlet (B ülkesi) makamlarının bu olaylardaki müdahale yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. B ülkesi itfaiyesi, yangın çevreye yayılma tehlikesi gösterse dahi misyon şefinin rızası olmadan büyükelçilik binasına giremez ve kaza yerindeki polisler resmi mühürlü diplomatik torbayı hiçbir gerekçeyle açamaz veya alıkoyamaz.Answer
  2. B
    Yangının kamu güvenliğini ağır biçimde tehdit etmesi zaruret hali oluşturduğundan B ülkesi itfaiyesi büyükelçilik binasına izinsiz girebilir ancak kuryenin şahsi bavulu dahil hiçbir eşyasına dokunamaz.
  3. C
    Kaza mahallindeki güvenlik güçleri, haklı bir şüphe bulunması halinde kuryeden resmi diplomatik torbayı açmasını talep edebilir, kurye bu talebi reddederse torba açılmadan A ülkesine iade edilir.
  4. D
    B ülkesi makamları kaza nedeniyle kuryeyi derhal istenmeyen kişi (persona non grata) ilan etme hakkına sahip olup, bu ilanla birlikte dokunulmazlık anında kalkacağından kuryeyi yerel mahkemede yargılayabilir.
  5. E
    Kaza yerindeki polislerin diplomatik aracı arayabilmesi ve evrakları inceleyebilmesi için diplomatik kuryenin olay yerinde kendi bağışıklığından açıkça feragat ettiğini beyan etmesi hukuken yeterlidir.

Answer

Doğru seçenek, büyükelçilik binasına yangın durumunda bile rıza olmaksızın girilemeyeceğini ve resmi mühürlü diplomatik torbanın hiçbir koşulda açılamayacağını belirten ifadedir.
1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'ne göre diplomatik misyon binalarının dokunulmazlığı mutlaktır (Madde 22). Kabul eden devlet ajanları, misyon şefinin rızası olmaksızın bu binalara (yangın gibi acil durumlarda bile) giremez. Aynı sözleşmenin 27. maddesi uyarınca, diplomatik torba kesinlikle açılamaz ve alıkonulamaz. Bu nedenle itfaiyenin rızasız giremeyeceği ve polisin torbayı hiçbir gerekçeyle açamayacağı yönündeki ifade hukuken tek doğru tespitdir.

Step-by-Step Solution

1
Büyükelçilik binalarının dokunulmazlık rejimini analiz et.
1961 Viyana Sözleşmesi Madde 22 uyarınca diplomatik misyon binalarının dokunulmazlığı mutlaktır. Misyon şefinin izni olmadan yerel makamlar içeri giremez. Yangın gibi acil durumlarda rıza varsayımı kuralı 1961 Diplomatik Sözleşmede yoktur (bu kural 1963 Konsolosluk Sözleşmesinde vardır).
Olaydaki itfaiyenin müdahale yetkisinin sınırlarını belirlemek için.
2
Diplomatik torba ve şahsi bagaj ayrımını incele.
Madde 27 uyarınca, resmi dış işaretleri taşıyan diplomatik torba açılamaz ve alıkonulamaz. Diplomatik kurye kişisel dokunulmazlığa sahiptir ancak şüphe üzerine konsolosluk torbalarında işletilen 'açmayı talep etme, reddedilirse iade etme' usulü, diplomatik torbalar için geçerli değildir.
Kaza mahallindeki polislerin torbaya yönelik müdahale sınırlarını tespit etmek için.
3
Seçenekleri bu mutlak kurallar çerçevesinde değerlendir.
Bina dokunulmazlığının mutlaklığını ve torba dokunulmazlığının istisnasız olduğunu birlikte doğru ifade eden tek bir seçenek bulunmaktadır.
Tüm çeldiricilerdeki istisnaların (zaruret hali, şüphe, feragat) geçersizliğini ispatlamak için.

Key Concept

Diplomatik misyon ve diplomatik torba dokunulmazlığının mutlaklığı (1961 vs 1963 Sözleşmeleri ayrımı)
Rate this question