X Devleti, İzmir'de tanınmış bir iş insanı olan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Bay Y'yi, İzmir Fahri Konsolosu olarak atamıştır. Bay Y, fahri konsolosluk faaliyetlerini kendi özel ticari işletmesiyle aynı binada yürütmekte ancak konsolosluk arşivlerini özel iş evrakından ayrı ve belirgin bir kasada muhafaza etmektedir.
1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi ve uluslararası hukukun genel kuralları dikkate alındığında, Bay Y'nin statüsü, ayrıcalıkları ve bağışıklıkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Konsolosluk arşiv ve belgeleri, Bay Y'nin özel ve ticari belgelerinden ayrı muhafaza edildikleri sürece, her zaman ve bulundukları her yerde dokunulmazdır.Answer
- BBay Y, fahri konsolos unvanını taşıdığından, hem resmi görevleri hem de şahsi ticari işlemleri dolayısıyla Türk mahkemeleri önünde mutlak yargı bağışıklığından yararlanır.
- CFahri konsolosluk misyonunun bulunduğu bina, diplomatik misyon binaları ile aynı statüde olup, Türk makamları acil durumlarda dahi Bay Y'nin izni olmadan binaya giremez.
- DTürkiye'nin Bay Y'yi 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan etmesi ve görevine son vermesini talep etmesi durumunda, bu kararının gerekçesini X Devleti'ne bildirmesi hukuken zorunludur.
- EBay Y'nin fahri konsolos sıfatıyla ancak yetkilerini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdiği ve üçüncü kişilere zarar veren resmi işlemleri, X Devleti'ne isnat edilemez.
Answer
Konsolosluk arşiv ve belgelerinin, özel ve ticari belgelerden ayrı muhafaza edildikleri sürece her zaman ve bulundukları her yerde dokunulmaz olduğunu belirten ifadedir.
1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 61. maddesi uyarınca, fahri konsolosluk memurunun şefi bulunduğu bir misyonun arşiv ve belgeleri; fahri konsolosun özel yazışmalarından ve ticari/mesleki faaliyetlerine ilişkin belgelerinden ayrı tutulmaları şartıyla, her zaman ve nerede bulunurlarsa bulunsunlar dokunulmazlık hakkından yararlanırlar. Soru kökünde Bay Y'nin konsolosluk belgelerini ayrı bir kasada muhafaza ettiği belirtildiğinden, bu hukuki şart sağlanmış ve belgeler dokunulmazlık kazanmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Fahri Konsolosların Ayrıcalık ve Bağışıklıklarının Sınırları ve Şartları