Question

Difficulty: HardFahri Konsolosluk Uygulaması ve Statüsü

X Devleti, İzmir'de tanınmış bir iş insanı olan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Bay Y'yi, İzmir Fahri Konsolosu olarak atamıştır. Bay Y, fahri konsolosluk faaliyetlerini kendi özel ticari işletmesiyle aynı binada yürütmekte ancak konsolosluk arşivlerini özel iş evrakından ayrı ve belirgin bir kasada muhafaza etmektedir.

1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi ve uluslararası hukukun genel kuralları dikkate alındığında, Bay Y'nin statüsü, ayrıcalıkları ve bağışıklıkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Konsolosluk arşiv ve belgeleri, Bay Y'nin özel ve ticari belgelerinden ayrı muhafaza edildikleri sürece, her zaman ve bulundukları her yerde dokunulmazdır.Answer
  2. B
    Bay Y, fahri konsolos unvanını taşıdığından, hem resmi görevleri hem de şahsi ticari işlemleri dolayısıyla Türk mahkemeleri önünde mutlak yargı bağışıklığından yararlanır.
  3. C
    Fahri konsolosluk misyonunun bulunduğu bina, diplomatik misyon binaları ile aynı statüde olup, Türk makamları acil durumlarda dahi Bay Y'nin izni olmadan binaya giremez.
  4. D
    Türkiye'nin Bay Y'yi 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan etmesi ve görevine son vermesini talep etmesi durumunda, bu kararının gerekçesini X Devleti'ne bildirmesi hukuken zorunludur.
  5. E
    Bay Y'nin fahri konsolos sıfatıyla ancak yetkilerini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdiği ve üçüncü kişilere zarar veren resmi işlemleri, X Devleti'ne isnat edilemez.

Answer

Konsolosluk arşiv ve belgelerinin, özel ve ticari belgelerden ayrı muhafaza edildikleri sürece her zaman ve bulundukları her yerde dokunulmaz olduğunu belirten ifadedir.
1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 61. maddesi uyarınca, fahri konsolosluk memurunun şefi bulunduğu bir misyonun arşiv ve belgeleri; fahri konsolosun özel yazışmalarından ve ticari/mesleki faaliyetlerine ilişkin belgelerinden ayrı tutulmaları şartıyla, her zaman ve nerede bulunurlarsa bulunsunlar dokunulmazlık hakkından yararlanırlar. Soru kökünde Bay Y'nin konsolosluk belgelerini ayrı bir kasada muhafaza ettiği belirtildiğinden, bu hukuki şart sağlanmış ve belgeler dokunulmazlık kazanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki vakanın uluslararası hukuk normlarına göre tasnif edilmesi.
Sorunun, 1963 Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 'Fahri Konsolosluk Memurları' başlıklı III. Bölüm hükümleri ve devletin sorumluluğu kuralları bağlamında çözülmesi gerektiği saptanır.
Olayda fahri konsolos statüsündeki bir kişinin ticari işlemleri ile resmi görevlerinin kesişimi ve bunun hukuki sonuçları sorulmaktadır.
2
Fahri konsolosların ayrıcalık ve bağışıklıklarının sınırlarının analiz edilmesi.
Fahri konsolosların (özellikle bulundukları devletin vatandaşı iseler) mutlak değil, sadece resmi görevleriyle sınırlı işlevsel bağışıklığa sahip oldukları ve misyon binalarının mutlak dokunulmazlığı olmadığı belirlenir.
Diplomatik ajanlarla konsolosluk memurları (özellikle fahri olanlar) arasındaki statü farkının netleştirilmesi gerekmektedir.
3
Fahri konsolosluk arşiv dokunulmazlığı kurallarının Sözleşme'nin 61. maddesi ışığında incelenmesi.
Fahri konsolosların arşiv ve belgelerinin, şahsi ticari evraktan açıkça ayrı tutulması şartıyla tam dokunulmazlığa sahip olduğu tespit edilir.
Fahri konsoloslar genellikle ticari faaliyet yürüttüğünden, Sözleşme devletin resmi evrakını korumak için fiziksel ayrım şartı getirmiştir.
4
Seçeneklerin elenerek doğru cevaba ulaşılması.
Arşiv dokunulmazlığı istisnasını doğru uygulayan seçeneğin doğru cevap olduğu; mutlak bağışıklık, mutlak bina dokunulmazlığı, gerekçeli red zorunluluğu ve yetki aşımında isnadiyetsizlik iddialarının ise uluslararası hukuka aykırı olduğu sonucuna varılır.
Çeldiricilerin tamamı temel uluslararası hukuk ilkelerindeki bilinen istisnalara ters düşmektedir.

Key Concept

Fahri Konsolosların Ayrıcalık ve Bağışıklıklarının Sınırları ve Şartları
Rate this question