Liberalizm ve Neoliberalizm

Sosyolojik liberalizm (Plüralizm) yaklaşımına göre, uluslararası ilişkiler sadece hükümetlerin birbirleriyle olan resmi temaslarından ibaret değildir. Bu yaklaşıma göre, devletler arasındaki ilişkilerin niteliğini ve iş birliği potansiyelini belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Keohane ve diğer neoliberal kurumsalcılık savunucuları, uluslararası sistemde devletlerin rasyonel ve kendi çıkarlarını düşünen aktörler olduğunu kabul etmelerine rağmen, iş birliğinin neden her zaman gerçekleşmediğini "piyasa başarısızlığı" (market failure) analojisiyle açıklarlar.

Buna göre neoliberal kurumsalcılık teorisi çerçevesinde, uluslararası kurumların devletler arasındaki iş birliğini kolaylaştırmak için üstlendiği temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler teorisinde "Neo-Neo Tartışması" olarak adlandırılan Neorealizm ve Neoliberal Kurumsalcılık arasındaki akademik diyalogda, her iki teorinin de üzerinde uzlaştığı ve analizlerine temel teşkil eden ortak varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant'ın "Ebedi Barış" projesindeki üç temel unsuru (cumhuriyetçi anayasa, uluslararası hukuk ve kozmopolit hukuk) esas alan Cumhuriyetçi Liberalizm, günümüzde "Demokratik Barış Teorisi" olarak ampirik bir zemine oturtulmuştur. Michael Doyle'un çalışmalarında sistemleştirdiği üzere, bu teori demokrasilerin dış politika davranışlarına yönelik önemli iddialar ileri sürer.

Buna göre, Demokratik Barış Teorisi'nin literatürde kabul gören temel "diyadik" (ikili) iddiası aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant, 1795 tarihli "Ebedi Barış" (Zum ewigen Frieden) adlı eserinde, uluslararası alanda kalıcı barışın tesisi için gerekli olan şartları "Hazırlık Maddeleri" (Preliminary Articles) ve "Kesin Maddeler" (Definitive Articles) olarak ikiye ayırmıştır. Hazırlık maddeleri barışın önündeki engelleri kaldırmayı hedeflerken; kesin maddeler barışın hukuki, siyasal ve kurumsal altyapısını inşa etmeyi amaçlar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kant’ın kalıcı barışın kurumsal temelini oluşturmak için sunduğu üç "Kesin Madde"den (Definitive Articles) biri değildir?

Neoliberal kurumsalcılık teorisine göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı devletler arasında iş birliğinin önünde ciddi bir engel teşkil etse de bu durum iş birliğini imkansız kılmaz. Teorinin temel savunucularından Robert Keohane'e göre, devletlerin ortak çıkarları olmasına rağmen iş birliğine gitmekte tereddüt etmelerinin temel nedeni "piyasa başarısızlığı" (market failure) olarak adlandırılan durumlardır.

Buna göre, neoliberal kurumsalcılık perspektifinden uluslararası kurumların iş birliğini kolaylaştırmak adına üstlendiği temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" kuramında, aktörler arasındaki bağımlılık ilişkileri "duyarlılık" (sensitivity) ve "kırılganlık" (vulnerability) boyutlarıyla analiz edilir. Bir devletin enerji ihtiyacını karşıladığı ülkede yaşanan siyasi istikrarsızlık nedeniyle enerji sevkiyatının durması sonucu sanayi üretiminin sekteye uğraması, ancak devletin stratejik rezervlerini kullanarak ve hızla yeni tedarik anlaşmaları yaparak bu zararı minimize edebilmesi süreciyle ilgili;

I. Sanayi üretimindeki ani duruş, devletin "duyarlılık" düzeyinin bir göstergesidir.
II. Devletin yeni tedarikçiler bularak zararı yönetebilmesi, "kırılganlık" düzeyinin göreceli olarak düşük olduğunu gösterir.
III. Bu uyum süreci, devletin neorealist "göreli kazanç" (relative gains) arayışı içinde olduğunu kanıtlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

İdealist (Ütopik Liberal) teorinin öncülerinden Norman Angell, 1910 yılında yayımlanan ve iki savaş arası dönemde büyük etki uyandıran "Büyük Yanılsama" (The Great Illusion) adlı eserinde, modern dönemde savaşın artık devletler için bir kazanç kapısı olmadığını savunmuştur. Angell’a göre, büyük güçler arasındaki bir savaşın "beyhude" ve rasyonalite dışı bir eylem haline gelmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Keohane ve Joseph Nye’ın 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' (Complex Interdependence) kuramına göre; devletler arasındaki bağımlılık ilişkilerinin asimetrik yapısı, taraflardan birine diğerine karşı önemli bir güç kaynağı sağlar. Kuramda, bir aktörün dışsal bir değişim karşısında politika çerçevesini değiştirmesine rağmen katlanmak zorunda kaldığı maliyetli etkilerin derecesi 'X' kavramıyla tanımlanırken; bu durumdaki eşitsizliğin, daha az bağımlı olan aktöre sağladığı avantaj ise 'Y' imkanı olarak adlandırılır.

Buna göre, yukarıdaki metinde boş bırakılan X ve Y yerlerine sırasıyla getirilmesi gereken kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Sosyolojik liberalizmin öncülerinden Karl Deutsch, toplumlar arasındaki iletişim ve işlem (transaction) hacmindeki artışın ortak bir kimlik duygusu ve karşılıklı güven yaratarak çatışma riskini ortadan kaldırdığını savunur. Deutsch’un "Güvenlik Toplulukları" olarak adlandırdığı bu yapılar, siyasal bütünleşmenin derecesine göre iki farklı kategoriye ayrılmaktadır.

Buna göre, devletlerin kendi bağımsız siyasal otoritelerini ve egemenliklerini korumaya devam ettikleri ancak aralarındaki sorunları barışçıl yollarla çözme konusunda kesin bir mutabakata vardıkları yapı aşağıdakilerden hangisidir?

John Locke, siyaset felsefesinin temel taşlarından kabul edilen *Hükümet Üzerine İkinci İnceleme* (*Second Treatise of Government*) adlı eserinde, devletin yetkilerini farklı kategorilere ayırır. Locke'a göre, siyasal toplumun tüm üyelerini ve onların çıkarlarını dışarıdan gelebilecek zararlara karşı savunma, savaş ilan etme, barış yapma ve yabancı devletlerle ittifak kurma yetkisini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı'nın ardından uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu teorisi olarak kabul edilen İdealizm (Ütopik Liberalizm); devletlerin rasyonel aktörler olduğunu, ortak çıkarların (harmony of interests) çatışmadan üstün olduğunu ve savaşın hukuksal/kurumsal düzenlemelerle engellenebileceğini savunmuştur. Bu anlayışın zirve noktasını temsil eden, 1928 yılında imzalanan ve savaşı 'ulusal politika aracı' olarak kullanmayı hukuken yasaklayan girişim aşağıdakilerden hangisidir?

İdealist (Ütopik Liberal) düşünürler, $I.$ Dünya Savaşı'nın çıkışını devletler arasındaki doğal bir çıkar çatışmasından ziyade, gizli diplomasiye dayalı ittifak sistemlerinin ve uluslararası hukukun işlevsizliğinin bir sonucu olarak görürler. Onlara göre, rasyonel bir uluslararası düzenin inşası ancak devletlerin davranışlarını dönüştürecek evrensel normların ve kurumların tesisiyle mümkündür. Buna göre, İdealist teorinin iki savaş arası dönemde ($1919$-$1939$) kalıcı barışı sağlamak adına önerdiği temel çözüm stratejilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler disiplinindeki "Neo-Neo Tartışması"nda (Neorealizm-Neoliberalizm), rasyonel devletlerin anarşik bir yapıda nasıl hareket ettiği konusunda önemli teorik ortaklıklar bulunsa da kurumların rolü temel bir ayrışma noktasıdır. Kurumların (rejimlerin) devlet davranışları üzerinde bağımsız bir nedensel gücü olmadığını, aksine bunların sistemdeki güç dağılımının birer ürünü olduğunu ve ancak "ara değişken" (intervening variable) olarak görülebileceğini savunan yaklaşımın temel argümanı aşağıdakilerden hangisidir?

Michael Doyle tarafından ampirik çalışmalarla desteklenen Demokratik Barış Teorisi'nin, liberal demokrasilerin dış politika davranışlarına ilişkin temel savları dikkate alındığında; bu devletlerin savaş ve barış eğilimleri hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası ilişkilerde işbirliği süreçlerini rasyonel bir çerçevede ele alan neoliberal kurumsalcılık, devletlerin merkezi bir otoritenin yokluğunda dahi neden ve nasıl ortak hareket edebildiklerini açıklamaya çalışır. Bu yaklaşıma göre, uluslararası örgütlerin ve rejimlerin, devletler arasındaki etkileşimlerde karşılaşılan 'belirsizlik' ve 'hile yapma' (cheating) riskini minimize ederek işbirliğini mümkün kılan temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemin anarşik yapısı ve devletlerin rasyonel-egoist aktörler olduğu kabulü altında dahi devletlerin neden iş birliği yaptığı sorunsalı, Neoliberal Kurumsalcılık tarafından rasyonel seçim teorisiyle açıklanmaktadır. Bu teoriye göre, uluslararası kurumlar (rejimler) devletler arasındaki etkileşimi düzenleyerek iş birliğini rasyonel bir tercih haline getirir.

Buna göre, Neoliberal Kurumsalcılık çerçevesinde uluslararası kurumların devletler arası iş birliğini mümkün kılan temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm) yaklaşımına göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı altında rasyonel ve bencil (egoist) aktörler olan devletlerin işbirliğini engelleyen temel sorunları aşmalarında, uluslararası kurum ve rejimlerin üstlendiği temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Keohane tarafından geliştirilen kurumsal liberalizm (neoliberal kurumsalcılık) yaklaşımı, uluslararası sistemde devletlerin işbirliğini sürdürebilmeleri için "karşılıklılık" (reciprocity) ilkesinin önemini vurgular. Keohane, kurumların (rejimlerin) varlığının, devletlerin dar kapsamlı ve anlık takaslara dayanan bir etkileşim biçiminden, daha geniş ve güvene dayalı bir etkileşim biçimine geçmelerine yardımcı olduğunu savunur.

Buna göre, uluslararası kurumların devletler arasındaki işbirliğini derinleştirmede üstlendiği temel rol aşağıdakilerden hangisidir?

Demokratik Barış Teorisi, Immanuel Kant'ın 'Ebedi Barış' projesindeki cumhuriyetçi anayasa, uluslararası hukuk ve kozmopolit hukuk sütunlarına dayanarak geliştirilmiştir. Michael Doyle tarafından sistemleştirilen bu teoride, ampirik verilerle desteklenen 'ikili (dyadic)' bulgular ile 'tekil (monadic)' iddialar arasında kesin bir ayrım yapılmaktadır.

Buna göre, Demokratik Barış Teorisi'nin literatürde en güçlü ampirik desteğe sahip olan 'ikili (dyadic)' iddiası aşağıdakilerden hangisidir?