Examkin

Question

Difficulty: Mediumİnsülin ve Oral Antidiyabetikler

Bir oral antidiyabetik ajanın hücresel düzeydeki temel etki mekanizması incelendiğinde; hedef dokularda mitokondriyal solunum zincirindeki Kompleks I'i inhibe ettiği, bunun sonucunda intraselüler AMP/ATPAMP/ATP oranını artırarak AMP-bağımlı protein kinaz (AMPK) enzimini aktive ettiği saptanmıştır. Bu enzimatik aktivasyonun, karaciğerde glukoneogenezden sorumlu genlerin ekspresyonunu baskıladığı ve iskelet kasında insülin duyarlılığını artırdığı bilinmektedir.

Bahsedilen etki profiline sahip bu farmakolojik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

  1. MetforminAnswer
  2. B
    Pioglitazon
  3. C
    Gliklazid
  4. D
    Sitagliptin
  5. E
    Akarboz

Answer

Doğru yanıt, hücresel düzeyde AMPK aktivasyonu yaparak glukoneogenezi baskılayan Metformin'dir.
Metformin'in en bilinen temel etki mekanizması, hücre içinde mitokondriyal Kompleks I enzimini hafifçe inhibe etmesidir. Bu durum hücresel ATP üretimini azaltıp AMP düzeyini artırır (artan AMP/ATPAMP/ATP oranı). Hücrenin temel enerji sensörü olan AMP-bağımlı protein kinaz (AMPK) bu artışı algılayarak aktive olur. Aktif AMPK, karaciğerde glukoneogenezden sorumlu enzimleri baskılarken, iskelet kasında GLUT-4 translokasyonunu artırarak periferik glukoz kullanımını uyarır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen hücresel etki mekanizmasının (Mitokondriyal Kompleks I inhibisyonu ve AMPK aktivasyonu) analiz edilmesi.
Bu mekanizmanın karaciğerde glukoz üretimini (glukoneogenez) azalttığı ve insüline duyarlılığı artıran bir 'insülin duyarlılaştırıcı' ajana ait olduğu belirlenir.
Antidiyabetik ilaçlar temel olarak insülin salgılatıcılar (sekretagoglar), insülin duyarlılaştırıcılar ve diğer yollarla etki edenler olarak ayrılır. AMPK yolağı duyarlılaştırıcıların hedefidir.
2
İnsülin duyarlılaştırıcı ilaç gruplarının (Biguanidler ve Tiazolidindionlar) hücresel hedeflerinin karşılaştırılması.
Tiazolidindionların (örn. Pioglitazon) nükleer PPAR-gama reseptörlerine bağlandığı, Biguanidlerin (Metformin) ise mitokondriyal düzeyde etki ederek AMPK'yı aktive ettiği hatırlanır.
İlaçların spesifik moleküler hedeflerini bilmek, aynı klinik amaca hizmet eden (insülin direnci kırılması) ajanları birbirinden ayırmak için gereklidir.

Key Concept

Oral antidiyabetiklerin hücresel etki mekanizmaları ve Metformin'in farmakodinamiği

Hints

1
Soruda bahsedilen ilaç, klinikte Tip 2 diyabet tedavisinde genellikle ilk seçenek (first-line) olarak başlanan ve kilo aldırmayan bir ajandır.
2
Bu ilacın mitokondriyal solunum zincirini etkilemesi ve glukoneogenezi baskılaması, aynı zamanda nadir fakat ölümcül olabilen laktik asidoz yan etkisinin de temelini oluşturur.

Practice More

Bu ilacın uzun dönem kullanımında ortaya çıkabilen vitamin B12B_{12} eksikliği ve kontrendike olduğu durumlar (özellikle renal yetmezlik ve doku hipoksisi) konularını gözden geçiriniz.

Alternative Method

İlaçların hücre içi hedefleri akılda tutularak eleme yapılabilir: Reseptör düzeyinde etkililer (Sülfonilüreler -> K-ATP kanalı), Nükleer düzeyde etkililer (Tiazolidindionlar -> PPAR-gama), Enzim inhibitörleri (Sitagliptin -> DPP-4, Akarboz -> Alfa glukozidaz). Geriye hücresel enerji metabolizmasını değiştiren Metformin kalır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

İnsülin ve Oral Antidiyabetikler

More questions from this topic