İnsan üreme sisteminin yaşam döngüsü içindeki iki kritik geçiş evresi olan puberteye giriş ve menopoz süreçlerindeki nöroendokrin değişimler incelendiğinde; pubertede GnRH puls jeneratörünün aktivasyon mekanizmaları ile menopozdaki foliküler yetmezliğe bağlı gelişen hormonal profil karşılaştırıldığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi fizyolojik olarak doğrudur?
- Menopozda negatif feedback mekanizmalarının (östrojen ve inhibin) kaybı sonucunda hem FSH hem de LH seviyeleri yükselirken, FSH'ın dolaşımdan uzaklaştırılma hızının LH'a göre daha yavaş olması FSH/LH oranının 1'in üzerine çıkmasına yol açar.Answer
- BPuberte öncesi çocukluk döneminde gonadotropinlerin düşük seviyede kalmasının temel nedeni, hipotalamik gonadostatın dolaşımdaki seks steroidlerinin negatif feedback etkisine karşı duyarlılığının çok düşük olmasıdır.
- CMenopoz dönemindeki kadınlarda saptanan yüksek FSH ve düşük östrojen seviyeleri, polikistik over sendromu (PKOS) tanısı olan hastalarla benzer bir hormonal paterne sahip olup ayırıcı tanıda LH/FSH oranının azalması kullanılır.
- DPubertenin başlaması için gerekli olan GnRH pulsatil salınımı, hipotalamustaki kisspeptin nöronlarının GnRH nöronları üzerinde yürüttüğü tonik inhibitör etkinin ortadan kalkmasıyla tetiklenir.
- EMenopozda overlerden salınan inhibin B seviyelerindeki artış, hipofiz ön lobundaki gonadotrop hücreleri uyararak östrojen eksikliğine rağmen LH seviyelerinin baskılanmasını sağlar.
Answer
Menopozda östrojen ve inhibin kaybı sonucu gonadotropinler (FSH ve LH) artar; FSH'ın yarı ömrünün daha uzun olması ve inhibin kaybından daha fazla etkilenmesi nedeniyle FSH/LH oranı 1'den büyük olur.
Menopozda over folikülleri tükendiği için östrojen ve inhibin salgılanamaz. Negatif feedback kalktığı için hem FSH hem de LH çok yüksek seviyelere çıkar. Ancak FSH'ın dolaşımdan temizlenme hızı (klerens) LH'a göre çok daha yavaş olduğu için serumda FSH konsantrasyonu LH'tan daha yüksektir (). Ayrıca inhibinlerin (özellikle inhibin B) temel etkisi FSH'ı baskılamak olduğu için, inhibin kaybı FSH artışına LH artışından daha fazla katkıda bulunur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Üreme Aksında Negatif Feedback ve Gonadostat Duyarlılığı
Practice More
Puberte öncesindeki 'gonadostat' kavramını ve leptinin kisspeptin üzerindeki permissif etkisini tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:2m 30s