Question

Difficulty: MediumHücre Zarı Yapısı ve Bileşenleri

Hücre zarının dış yüzeyini kaplayan ve karbonhidrat içeren moleküllerden (glikoproteinler, glikolipitler ve proteoglikanlar) oluşan "glikokaliks" tabakası, hücrenin kimliğini belirleyen ve dış ortamla etkileşimini düzenleyen dinamik bir yapıdır. Glikokaliks tabakasının yapısal özellikleri ve fizyolojik fonksiyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Karbonhidrat yan zincirlerinin yapısında bulunan sialik asit gibi moleküller sayesinde hücre yüzeyine net negatif bir elektrik yükü kazandırır.
  2. B
    Benzer glikokaliks yapısına sahip komşu hücrelerin birbirine tutunmasını (adezyon) sağlayarak doku bütünlüğünün korunmasına yardımcı olur.
  3. C
    İnsülin gibi bazı suda çözünür hormonların hücreye bağlanması için özelleşmiş reseptör bölgeleri ve tanıma alanları oluşturur.
  4. Sahip olduğu negatif yük sayesinde hücre dışı sıvıdaki anyonları kendine çekerek membran potansiyelinin oluşumuna doğrudan katkı sağlar.Answer
  5. E
    Bağışıklık sisteminde hücrelerin birbirini tanımasını sağlayarak antijenik özelliklerin belirlenmesinde rol oynar.

Answer

Glikokaliks tabakasının negatif yüklü olması nedeniyle hücre dışı sıvıdaki anyonları kendine çekmesi ifadesi yanlıştır; zira aynı yüklü parçacıklar birbirini iter.
Glikokaliks tabakası, karbonhidrat zincirlerinde bulunan sialik asit ve benzeri asidik gruplar nedeniyle net negatif bir yük taşır. Bu özellik, hücre dışındaki negatif yüklü parçacıkları (anyonları) çekmek yerine onları yüzeyden uzaklaştırır. Örneğin alyuvarların yüzeyindeki bu negatif yük (zeta potansiyeli), hücrelerin birbirine yapışmasını önleyerek kanın akışkanlığını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Glikokaliksin kimyasal yapısını ve elektriksel yükünü belirlemek.
Glikokaliks, sialik asit ve sülfat grupları içeren karbonhidrat zincirlerinden oluşur ve bu ona net negatif bir yük kazandırır.
Zar yüzeyindeki elektriksel etkileşimleri anlamak için temel yük özelliğinin bilinmesi gerekir.
2
Elektrostatik yasalarını (Coulomb yasası) biyolojik sisteme uygulamak.
Negatif yüklü bir tabaka, dış ortamdaki negatif yüklü iyonları (anyonlar, örneğin ClCl^-) iter.
Aynı yüklü parçacıkların birbirini itmesi prensibi, anyonların glikokaliksten uzaklaştırılmasını açıklar.
3
Glikokaliksin diğer fonksiyonlarını (adezyon, reseptör, immünite) doğrulamak.
Glikokaliks hücre-hücre etkileşimi, hormon bağlanması ve bağışıklık yanıtında temel aracıdır.
Hücre zarının dış yüzeyindeki bu tabaka, hücrenin dış dünya ile olan tüm 'kimlik' tabanlı ilişkilerini yönetir.

Key Concept

Glikokaliks, hücre zarının dış yüzeyindeki negatif yüklü karbonhidrat örtüsüdür ve anyonları itme özelliğiyle mikrosirkülasyonu kolaylaştırır.

Hints

1
Glikokaliks tabakasının taşıdığı elektriksel yükü ve bu yükün aynı kutuptaki diğer moleküllerle (anyonlar) nasıl etkileşime gireceğini düşünün.
2
Glikokaliks, yapısındaki sialik asit nedeniyle net negatif yüklüdür. Elektrostatik kurallara göre aynı yüklü cisimler birbirini iter mi yoksa çeker mi?
3
Negatif yüklü bir yüzey, negatif yüklü anyonları iter. Bu durum anyonların hücreye çekilmesi ifadesini hatalı kılar.

Practice More

Glikokaliksin alyuvarlardaki 'zeta potansiyeli' ile sedimantasyon hızı (ESR) arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question