Question

Difficulty: HardTübüler Madde Taşınması ve Klirens Kavramı

Bir klinik araştırma protokolünde, böbreklerden hem filtrasyon hem de tübüler sekresyon yoluyla atılan yeni bir farmakolojik ajanın (ZZ maddesi) renal eliminasyon kinetiği incelenmektedir. Yapılan ölçümlerde gönüllünün glomerüler filtrasyon hızı (GFR) 100 mL/dk100\text{ mL/dk} olarak saptanmıştır. ZZ maddesinin plazma proteinlerine %20\%20 oranında bağlandığı, plazma konsantrasyonunun 0.5 mg/mL0.5\text{ mg/mL} olduğu ve tübüler sekresyon hızının maksimum kapasitesine (Tm=30 mg/dkT_m = 30\text{ mg/dk}) ulaştığı belirlenmiştir. Bu verilere göre, ZZ maddesinin renal klirensi kaç mL/dk\text{mL/dk}'dır?

  1. A
    80
  2. B
    100
  3. 140Answer
  4. D
    160
  5. E
    175

Answer

Verilen parametreler doğrultusunda Z maddesinin renal klirensi 140 mL/dk140\text{ mL/dk} olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan seçenek, maddenin renal fizyolojideki eliminasyon prensiplerini tam olarak karşılar. Önce %20\%20 protein bağlanması çıkarılarak serbest konsantrasyon (0.4 mg/mL0.4\text{ mg/mL}) bulunur. Bu değer GFR (100 mL/dk100\text{ mL/dk}) ile çarpıldığında filtrasyon yükü 40 mg/dk40\text{ mg/dk} olarak elde edilir. Maddenin TmT_m değerine ulaştığı belirtildiği için sekresyon hızı sabit ve maksimumda (30 mg/dk30\text{ mg/dk}) kabul edilir. Toplam atılım hızı 70 mg/dk70\text{ mg/dk} olur. Son aşamada klirens formülü (C=UV/PC=UV/P) uyarınca 70/0.570 / 0.5 işlemi yapılarak 140 mL/dk140\text{ mL/dk} sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Serbest (filtre edilebilir) plazma konsantrasyonunu hesaplayınız.
0.5 mg/mL×(1−0.20)=0.4 mg/mL0.5\text{ mg/mL} \times (1 - 0.20) = 0.4\text{ mg/mL}
Sadece plazma proteinlerine bağlı olmayan serbest fraksiyon glomerüllerden filtre edilebilir.
2
Dakikalık filtrasyon yükünü (Filtered Load) hesaplayınız.
100 mL/dk×0.4 mg/mL=40 mg/dk100\text{ mL/dk} \times 0.4\text{ mg/mL} = 40\text{ mg/dk}
Filtrasyon hızı, GFR ile filtre edilebilir madde konsantrasyonunun çarpımına eşittir.
3
Toplam renal atılım hızını (Excretion Rate) bulunuz.
40 mg/dk (filtrasyon)+30 mg/dk (sekresyon)=70 mg/dk40\text{ mg/dk (filtrasyon)} + 30\text{ mg/dk (sekresyon)} = 70\text{ mg/dk}
Maddenin idrarla atılan toplam miktarı, filtre edilen ve sekrete edilen miktarların toplamıdır (reabsorbsiyon olmadığı varsayılmıştır).
4
Renal klirens formülünü (C=E/PC = E / P) uygulayınız.
70 mg/dk/0.5 mg/mL=140 mL/dk70\text{ mg/dk} / 0.5\text{ mg/mL} = 140\text{ mL/dk}
Klirens, birim zamanda maddeden temizlenen plazma hacmidir ve toplam atılım hızının toplam plazma konsantrasyonuna bölünmesiyle bulunur.

Key Concept

Renal klirens hesaplamasında filtrasyon yükü, protein bağlanma oranı ve tübüler taşıma maksimumu (TmT_m) arasındaki ilişki.
Rate this question