Gastrointestinal sistem (GİS) kan akımının kontrolünde rol oynayan nöral, hormonal ve yerel metabolik mekanizmaların etkileşimi göz önüne alındığında, splanknik dolaşımın regülasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Şiddetli sempatik vazokonstriksiyonu takip eden 'otoregülatuvar kaçış' (autoregulatory escape), dokuda biriken adenozin gibi lokal metabolik vazodilatörlerin sempatik etkisini baskılamasıyla gerçekleşir.Answer
- BBağırsak villuslarında kan akım hızının azalması, arteriyolden venüle oksijen geçişini (shunting) azaltarak villus uçlarını hipoksik hasara karşı koruyan bir adaptasyon sağlar.
- CParasempatik (vagal) uyarı, splanknik damar düz kasları üzerindeki muskarinik reseptörlerin doğrudan aktivasyonu yoluyla postprandiyal hiperemiyi başlatan ana mekanizmadır.
- DGastrin ve kolesistokinin (CCK) gibi gastrointestinal hormonlar, beslenme sonrası kan akımını sadece bağırsak motilitesini baskılayıp damarlar üzerindeki mekanik yükü azaltarak artırırlar.
- ETers akım (counter-current) mekanizması sayesinde villusların uç kısmında doku düzeyi, arteriyel kanın düzeyinden her zaman daha yüksek bir değerde tutulur.
Answer
Şiddetli sempatik vazokonstriksiyonu takip eden 'otoregülatuvar kaçış', dokuda biriken adenozin gibi lokal metabolik vazodilatörlerin sempatik etkiyi baskılamasıyla (override) gerçekleşir.
Splanknik dolaşımın en karakteristik özelliklerinden biri olan 'otoregülatuvar kaçış', sempatik sistemin neden olduğu vazokonstriksiyonun yerel metabolik ihtiyaçlar (özellikle adenozin birikimi) tarafından kırılması sürecidir. Bu mekanizma, hayati organlara kan yönlendirilirken GİS dokusunun aşırı iskemiden korunmasını sağlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
GİS kan akımında otonomik vazokonstriksiyonun lokal metabolik faktörlerle dengelenmesi ve villuslarda ters akım şantının dinamikleri.