Merkezi sinir sisteminde (MSS) nöronal aktivite ile yerel kan akımı arasındaki koordinasyonu sağlayan 'nörovasküler kenetleme' (neurovascular coupling) sürecinde astrositlerin fonksiyonel rolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AAstrositlerin perivasküler son ayakları (end-feet), kan-beyin bariyerinin fiziksel direncini sağlayan sıkı bağlantıların (tight junctions) ana hücresel bileşenini oluşturur.
- Nöronal aktivite sonucu sinaptik aralığa salınan glutamatın astrositlerdeki metabotropik reseptörleri (mGluR) uyarması, hücre içi artışına ve vazodilatör araşidonik asit türevlerinin salınımına yol açar.Answer
- CAstrositler, MSS'nin immün savunmasından sorumlu birincil fagositik hücreler olup, nöronal aktivite ile damar yanıtı arasındaki eşleşmede pasif bir rol oynarlar.
- DAstrosit içi konsantrasyonundaki artış, endotel hücrelerinde nitrik oksit sentaz (NOS) enzimini inhibe ederek güçlü bir vazokonstriktör yanıtı tetikler.
- EAstrositler, embriyolojik olarak kemik iliği kökenli (monositik) hücreler olup, kan akımını sadece mekanik gerilme reseptörleri aracılığıyla düzenleyebilirler.
Answer
Nörovasküler kenetleme sürecinde, sinaptik aktivite sonucu salınan glutamatın astrositlerdeki metabotropik glutamat reseptörlerini (mGluR) uyarması, hücre içi artışına ve vazodilatör etkili araşidonik asit türevlerinin (EET gibi) salınımına yol açarak yerel kan akımını artırır.
Nörovasküler kenetleme, aktif nöronların ihtiyacı olan glukoz ve oksijenin sağlanması için yerel kan akımının artırılması sürecidir. Glutamatın astrositlerdeki metabotropik glutamat reseptörlerine (mGluR) bağlanması, hücre içi artışına neden olur. Bu artışı, araşidonik asit metabolizması sonucu oluşan epoksieikosatrienoik asitler (EET) gibi vazodilatörlerin salınımını tetikleyerek damar düz kaslarını gevşetir ve kan akımını artırır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Nörovasküler kenetlemede astrositlerin mGluR//vazodilatör (EET) yolağı üzerinden yerel kan akımını düzenlemesi.
Estimated Time:2m 0s