Examkin

Question

Difficulty: HardAdrenokortikosteroidler ve Antagonistler

Kronik inflamatuar bir hastalığı olan ve uzun süredir steroid kullanan bir hastada, iyatrojenik Cushing sendromu ve adrenal atrofiyi en aza indirmek amacıyla 'gün aşırı (günaşırı) glukokortikoid tedavisi' protokolüne geçilmesi planlanmaktadır. Bu tedavi stratejisinde, ilacın verildiği günü takip eden 'ilaçsız günde' HPA aksının fizyolojik aktivitesini göstermesine izin verilmesi hedeflenir.

Buna göre, gün aşırı tedavi protokolü için farmakokinetik özellikleri açısından en uygun olan glukokortikoid ve tercih edilme nedeni aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    Deksametazon - Yüksek antiinflamatuvar potansı sayesinde düşük dozlarda bile 48 saati aşan klinik etkinlik sağlaması
  2. Prednizolon - Orta süreli biyolojik yarı ömrü sayesinde, antiinflamatuvar etkisi devam ederken HPA aksı üzerindeki baskılayıcı etkisinin 48 saatten kısa sürmesiAnswer
  3. C
    Hidrokortizon - Plazma yarı ömrünün çok kısa olması nedeniyle, ilaç alındıktan 8 saat sonra sistemden tamamen atılarak reseptör duyarsızlaşmasını önlemesi
  4. D
    Betametazon - Mineralokortikoid reseptörlerine hiç bağlanmaması nedeniyle, uzun dönem kullanımda su ve tuz tutulumuna bağlı hipertansiyonu engellemesi
  5. E
    Triamsinolon - Lipofilik özelliğinin yüksek olması sayesinde yağ dokusunda birikerek ilacın alınmadığı günde yavaş salınımla (depo etki) kan düzeyini koruması

Answer

Prednizolon - Orta süreli biyolojik yarı ömrü sayesinde, antiinflamatuvar etkisi devam ederken HPA aksı üzerindeki baskılayıcı etkisinin 48 saatten kısa sürmesi
Gün aşırı glukokortikoid tedavisinin başarısı, kullanılan ilacın biyolojik etki süresine bağlıdır. Prednizolon, prednizon ve metilprednizolon gibi orta etkili (biyolojik yarı ömrü 12-36 saat) glukokortikoidler bu tedavi için idealdir. Bu ilaçlar sabah tek doz verildiğinde, antiinflamatuvar etkileri semptomları kontrol altında tutacak kadar uzun sürer, ancak HPA aksı üzerindeki negatif feedback etkileri 48 saat dolmadan (takip eden günün sabahında) ortadan kalkar. Böylece 'ilaçsız gün' sabahında hipofizden fizyolojik ACTH salınımı gerçekleşebilir ve adrenal atrofi önlenir.

Step-by-Step Solution

1
Gün aşırı tedavi (alternate day therapy) prensibini analiz et
Amaç, 48 saatlik bir döngüde hastaya tek doz ilaç verip, ilacın antiinflamatuvar etkisinin hastalık semptomlarını 48 saat baskılamasını, ancak HPA aksı üzerindeki baskılayıcı etkisinin ikinci günün sabahında (ACTH piki sırasında) ortadan kalkmış olmasını sağlamaktır.
HPA aksının korunması için ilaçsız dönemde ACTH salınımına izin verilmelidir.
2
Glukokortikoidleri biyolojik yarı ömürlerine göre sınıflandır
Kısa etkililer (Hidrokortizon): 8-12 saat. Orta etkililer (Prednizolon, Metilprednizolon): 12-36 saat. Uzun etkililer (Deksametazon, Betametazon): 36-54 saat.
Biyolojik yarı ömür, plazma yarı ömründen ziyade gen transkripsiyonu üzerindeki etki süresini yansıtır.
3
Seçenekleri süre açısından değerlendir
Uzun etkililer (Deksametazon, Betametazon) 48 saat boyunca aksı baskılamaya devam eder, bu yüzden uygun değildir. Kısa etkililer (Hidrokortizon) semptomları 48 saat baskılayamaz. Orta etkililer (Prednizolon) tam bu aralığa uyar.
Prednizolon, HPA aksını yaklaşık 24-30 saat baskılar, böylece ikinci günün sabahında aksın çalışmasına izin verir.

Key Concept

Glukokortikoidlerin Biyolojik Yarı Ömürleri ve HPA Aksı Üzerindeki Etkileri
Rate this question

Topics

Adrenokortikosteroidler ve Antagonistler

More questions from this topic