Duyu fizyolojisinde, dış dünyadan gelen uyaranların sinir sisteminde işlenebilecek elektriksel sinyallere dönüştürülmesi (transdüksiyon) sürecinde görev alan reseptörlerin yapısal ve fonksiyonel özellikleri dikkate alındığında; reseptör ve jeneratör potansiyelleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Tat, işitme ve görme gibi duyularda reseptör yapısı sinir ucundan ayrı bir hücredir; bu hücrede oluşan reseptör potansiyeli, nörotransmitter salınımı aracılığıyla afferent sinir lifinde aksiyon potansiyeli oluşumunu tetikler.Answer
- BDokunma ve ağrı duyusunu taşıyan serbest sinir uçlarında uyaran, doğrudan miyelinli bölgedeki voltaj kapılı sodyum kanallarını aktive ederek 'ya hep ya hiç' prensibine uygun bir jeneratör potansiyeli oluşturur.
- CTüm duyu reseptörlerinde jeneratör potansiyelinin genliği, uyaranın şiddeti ne kadar artarsa artsın her zaman sabit bir eşik değerde tutulur.
- DFotoreseptörlerde (çomak ve koni) ışık uyarısı, hücre membranındaki sodyum kanallarının açılmasına ve buna bağlı gelişen depolarizasyon yönünde bir reseptör potansiyeline yol açar.
- EReseptör adaptasyonu süreci sadece afferent sinir lifindeki iyon kanallarının inaktivasyonu ile gerçekleşir ve reseptörün yapısal (mekanik) özelliklerinden etkilenmez.
Answer
Tat, işitme ve görme gibi duyularda reseptör yapısı sinir ucundan ayrı bir hücredir; bu hücrede oluşan reseptör potansiyeli, nörotransmitter salınımı aracılığıyla afferent sinir lifinde aksiyon potansiyeli oluşumunu tetikler.
Duyu reseptörleri morfolojik olarak iki ana gruba ayrılır. Birinci grupta (somatosensoriyel reseptörler gibi) reseptör, afferent nöronun özelleşmiş ucudur. İkinci grupta ise (tat, görme, işitme) reseptör ayrı bir epitel hücresidir. Ayrı hücre yapısındaki bu reseptörlerde oluşan elektriksel değişim (reseptör potansiyeli), sinaps aracılığıyla nörotransmitter salınımına ve ardından afferent sinirde jeneratör potansiyeli/aksiyon potansiyeli oluşumuna yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Duyusal transdüksiyon ve reseptör potansiyeli mekanizmaları