Question

Difficulty: Very hardYağların Sindirimi ve Emilimi

Diyetle alınan lipidlerin ince bağırsak lümenindeki sindirimi, enterositler tarafından emilimi ve şilomikronlar halinde dolaşıma katılması süreçleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi biyokimyasal açıdan doğrudur?

  1. Şilomikronların temel yapısal proteini olan Apo B-48, bağırsak mukozasında mRNA düzenlemesi (RNA editing) sonucu oluşan bir durdurucu kodon aracılığıyla sentezlenir ve bu proteinin yokluğunda şilomikronlar lenfatik sisteme salınamaz.Answer
  2. B
    Sekretin hormonu, duodenuma gelen lipidlerin etkisiyle salınarak safra kesesinin kasılmasını uyarır ve pankreastan inaktif zimojenlerin salgılanmasını tetikler.
  3. C
    Pankreatik lipaz, lümendeki yüksek konsantrasyonlu safra tuzları tarafından doğrudan aktive edilen bir enzimdir ve kolipaz bu aktivasyonu inhibe ederek aşırı lipid yıkımını önler.
  4. D
    İnce bağırsak lümeninde oluşan miseller içindeki uzun zincirli yağ asitleri enterositlere alındıktan sonra re-esterifiye edilmeden doğrudan portal dolaşıma verilir.
  5. E
    Pankreatik fosfolipaz A2, duodenum lümeninde aktif formda salgılanır ve kalsiyuma ihtiyaç duymadan fosfolipidleri lizofosfolipidlere dönüştürerek emülsifikasyonu tamamlar.

Answer

Şilomikronların yapısındaki Apo B-48, bağırsak mukozasında mRNA düzenlemesi sonucu sentezlenen ve salınım için zorunlu olan proteindir.
Apo B-48, bağırsak enterositlerine özgü bir protein olup, APOBAPOB geninden sentezlenen tam boy mRNA'nın (Apo B-100 için kullanılan) 2153. pozisyonundaki Sitozin'in (C) Urasil'e (U) deaminasyonu sonucu oluşur. Bu değişiklik, glutamin kodonunu (CAA) bir durdurucu kodona (UAA) çevirerek proteinin %48'lik kısmının sentezlenmesine yol açar. Apo B-48, şilomikronların oluşumu ve hücre dışına salınımı için mutlak gereklidir; eksikliğinde (örneğin Abetalipoproteinemi) lipid emilimi ciddi şekilde bozulur.

Step-by-Step Solution

1
Hormonal kontrolün belirlenmesi
Lipid varlığı CCK salınımını tetikler; CCK safra ve enzimleri uyarır. Sekretin ise pH dengelemesi için bikarbonat uyarır.
Sindirim enzimlerinin ve safranın lümene ulaşması için regülasyon gereklidir.
2
Lümen fazındaki enzimatik etkileşimin analizi
Pankreatik lipaz, kolipaz eşliğinde TAG'ları hidroliz eder. Safra tuzları emülsifikasyonu sağlar ancak lipazı inhibe eder; kolipaz bu engeli aşar.
TAG'ların emilebilir formlara (2-MG ve serbest yağ asitleri) dönüşmesi gerekir.
3
Hücre içi işleme ve paketleme mekanizmasının incelenmesi
Enterositte TAG'lar yeniden sentezlenir. Apo B-48, mRNA editing (C → U) ile sentezlenir ve MTP aracılığıyla şilomikrona dahil edilir.
Hidrofobik lipidlerin sulu kan/lenf ortamında taşınabilmesi için lipoprotein yapısı (şilomikron) şarttır.
4
Dolaşıma katılım yolunun tespiti
Büyük yapılı şilomikronlar ekzositozla lenfatiğe (laktealler) verilir, portal dolaşımı baypas ederek torasik kanal üzerinden kana karışır.
Şilomikronlar kapiller porlarından geçemeyecek kadar büyüktür.

Key Concept

İnce bağırsakta lipid emilimi ve şilomikron biyosentezi (Apo B-48 mRNA Editing)

Practice More

Şilomikron montajında görev alan Mikrozomal Trigliserid Transfer Proteini (MTP) eksikliği ve klinik yansımalarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question