32 yaşında HIV pozitif erkek hastada, CD4+ T hücre sayısı 45 hücre/mm^3 olarak saptanmıştı… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$32$ yaşında HIV pozitif erkek hastada, $CD4+$ T hücre sayısı $45$ hücre/ $mm^3$ olarak saptanmıştır. Görme kaybı şikayetiyle yapılan oftalmolojik muayenede sitomegalovirüs (CMV) retiniti tanısı alan hastaya gansiklovir başlanmış; ancak $4$ hafta sonra klinik iyileşme gözlenmemiştir. Yapılan moleküler analizlerde viral $UL97$ geninde mutasyon saptanmıştır. Bunun üzerine tedaviye eklenen ve viral DNA polimerazın pirofosfat bağlanma bölgesini kompetitif olarak inhibe eden ajanın kullanımı sırasında, divalent katyonlarla (kalsiyum, magnezyum) şelasyon yapma özelliğine bağlı olarak gelişebilecek en önemli komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

İyonize kalsiyum ( $Ca^{2+}$ ) düzeyinde düşüşe bağlı nöbetler ve aritmilerAnswer
B
Kemik iliği baskılanması ve ciddi nötropeni
C
Serum amilaz yüksekliği ile seyreden akut pankreatit
D
Optik sinir tutulumuna bağlı görme alanı defektleri
E
Proksimal tübüler fonksiyon bozukluğu ve Fanconi sendromu

Answer

İyonize kalsiyum düzeyinde düşüşe bağlı nöbetler ve aritmiler

Sözü edilen hasta tablosunda gansiklovir direnci (

UL97

mutasyonu) gelişmiştir. Bu durumda kullanılan foskarnet, viral DNA polimerazı pirofosfat bağlanma bölgesinden inhibe eder. Foskarnet'in en karakteristik yan etkilerinden biri, kan dolaşımındaki kalsiyum ve magnezyum gibi divalent katyonlarla şelasyon yaparak iyonize kalsiyum seviyelerini düşürmesidir. Bu durum hastalarda paresteziler, tetani, nöbetler ve aritmiler gibi ciddi klinik tablolara yol açabilir.

Step-by-Step Solution

Klinik tablonun ve direnç mekanizmasının analizi

CMV retiniti ve gansiklovir direnci (

UL97

mutasyonu)

Gansiklovir aktivasyonu için viral

UL97

fosfotransferazına ihtiyaç duyar; bu gendeki mutasyon ilacı etkisiz kılar.

İkinci basamak ilacın belirlenmesi

Foskarnet

Viral DNA polimerazın pirofosfat bölgesine doğrudan bağlanan ve aktivasyon için viral kinazlara ihtiyaç duymayan ilaç foskarnettir.

İlacın kimyasal özelliklerinin ve yan etkilerinin değerlendirilmesi

Divalent katyon şelasyonu

Foskarnet yapısı gereği kalsiyum (

Ca^{2+}

) ve magnezyumu (

Mg^{2+}

) bağlayarak iyonize düzeylerini hızla düşürebilir.

Klinik sonucun belirlenmesi

Nöbetler ve aritmiler

Hipokalsemi ve hipomagnezemi, nöronal eksitabiliteyi artırarak nöbetlere ve kardiyak ileti bozukluklarına (QT uzaması vb.) neden olur.

Key Concept

Foskarnet, gansiklovir direncinde (UL97 mutasyonu) kullanılan, pirofosfat analoğu olan ve elektrolit dengesizliğine (hipokalsemi) neden olan bir antiviraldir.

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic