Epilepsi tanısıyla uzun süredir karbamazepin tedavisi gören bir hasta, tarımsal ilaçlama sırasında kaza sonucu 'paratiyon' içerikli bir insektisite maruz kalmıştır. Hasta, maruziyetten beklenenden çok daha kısa bir süre sonra ağır bir kolinerjik kriz tablosu (yaygın fasikülasyonlar, ciddi bronkore ve solunum sıkıntısı) ile acil servise getirilmiştir. Bu hastada toksisite bulgularının beklenenden daha hızlı ve şiddetli ortaya çıkmasının en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Karbamazepinin hepatik mikrozomal enzimleri indükleyerek paratiyonun aktif metaboliti paraoksona dönüşümünü hızlandırmasıAnswer
- BKronik antiepileptik kullanımının nöromusküler kavşaktaki asetilkolin reseptör duyarlılığını artırması
- CParatiyonun karbamazepin tarafından plazma proteinlerinden deplase edilerek serbest fraksiyonunun artması
- DKarbamazepinin, asetilkolinesteraz enziminin 'yaşlanma' (aging) sürecini allosterik olarak hızlandırması
- EParatiyonun karaciğerdeki inaktivasyonunun karbamazepin tarafından yarışmalı olarak inhibe edilmesi
Answer
Karbamazepinin hepatik mikrozomal enzimleri indükleyerek paratiyonun aktif metaboliti paraoksona dönüşümünü hızlandırması seçeneği doğrudur.
Paratiyon ve Malatiyon gibi organofosfat insektisitler, kimyasal yapılarında kükürt (S) atomu içerirler (tiyo-fosfatlar) ve inaktiftirler. İnsan vücudunda sitokrom P450 enzimleri aracılığıyla kükürt atomunun oksijen ile yer değiştirmesi (oksidatif desülfürasyon) sonucu aktif 'okson' formlarına (Paraokson, Malaokson) dönüşürler. Karbamazepin, fenobarbital ve rifampin gibi güçlü CYP indükleyicileri kullanan hastalarda bu dönüşüm çok hızlı gerçekleşir. Sonuç olarak, vücutta birim zamanda oluşan aktif toksik madde miktarı artar ve kolinerjik kriz beklenenden daha şiddetli ve hızlı gelişir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Biyoaktivasyon (Lethal Synthesis)
Practice More
Hangi organofosfat zehirlenmesinde asetilkolinesteraz enziminin 'aging' (yaşlanma) süresi en kısadır? (Soman)
Estimated Time:1m 30s