4 yaşında, Juvenil İdiyopatik Artrit (JİA) tanısıyla izlenen bir kız çocuk, son haftalarda… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$4$ yaşında, Juvenil İdiyopatik Artrit (JİA) tanısıyla izlenen bir kız çocuk, son haftalarda artan halsizlik ve solukluk şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde konjonktivalarda belirgin solukluk ve JİA aktivasyonu ile uyumlu eklem hassasiyeti saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde mikrositik anemi saptanan hastanın değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Parametre	Sonuç	Referans Aralığı
Hemoglobin (Hb)	$8.8$ g/dL	$11.5 - 13.5$
MCV	$68$ fL	$75 - 87$
RDW	$\%16.8$	$\%11.5 - 14.5$
Ferritin	$75$ ng/mL	$10 - 140$
Serum Demiri	$25 \mu g/dL$	$50 - 120$
TDBK (TIBC)	$240 \mu g/dL$	$250 - 400$
CRP	$52$ mg/L	$0 - 5$

Bu hastada mevcut laboratuvar bulguları ışığında, aneminin etiyolojisinde kronik hastalık anemisine eşlik eden bir "Demir Eksikliği" bileşeni olduğunu kanıtlamak için en güvenilir laboratuvar parametresi aşağıdakilerden hangisidir?

Serum çözünür transferrin reseptör (sTfR) düzeyinin artmış olmasıAnswer
B
Serum demir bağlama kapasitesinin (TDBK) düşük saptanması
C
Hemoglobin elektroforezinde $HbA_2$ düzeyinin $>\%3.5$ saptanması
D
Mentzer indeksinin ( $MCV / RBC$ ) $13$ 'ün altında olması
E
Periferik yaymada bazofilik noktalanma görülmesi

Answer

Aneminin etiyolojisinde demir eksikliği bileşenini kanıtlamak için serum çözünür transferrin reseptör (sTfR) düzeyinin yüksek saptanması en güvenilir parametredir.

Doğru yanıt olan sTfR düzeyi artışı, eritroid prekürsör hücrelerin demir ihtiyacını yansıtır ve ferritin gibi akut faz reaksiyonlarından etkilenmez. Bu vakada JİA aktivasyonu ve yüksek CRP nedeniyle ferritin yanıltıcı bir şekilde normal saptanmıştır; bu durumda demir eksikliği bileşenini gösteren en duyarlı parametre sTfR düzeyidir.

Step-by-Step Solution

Klinik ve laboratuvar verilerinin analizi

Hastada JİA (kronik inflamasyon) mevcuttur; Hb ve MCV düşüklüğü mikrositik anemiyi, yüksek CRP ise aktif inflamasyonu doğrular.

Aneminin türünü ve vücudun mevcut inflamatuar durumunu belirlemek tanı algoritmasının ilk adımıdır.

Ferritin ve demir parametrelerinin yorumlanması

Ferritin düzeyinin (

75

ng/mL) normal sınırlarda olması, CRP yüksekliği nedeniyle akut faz reaksiyonuna bağlı olabilir ve gerçek demir depolarını maskeleyebilir.

İnflamasyonda ferritin yükseldiği için, demir eksikliği varlığını ekarte etmek için tek başına yeterli değildir.

Kronik hastalık anemisi (KHA) ile demir eksikliği anemisi (DEA) ayırıcı tanısı

KHA'da ferritin yüksek/normal, TDBK düşük; DEA'da ferritin düşük, TDBK yüksektir. Karma tablolarda bu parametreler yanıltıcı olabilir.

Ayırıcı tanıda inflamasyondan etkilenmeyen bir belirtece ihtiyaç duyulur.

sTfR (Soluble Transferrin Receptor) kullanımının değerlendirilmesi

sTfR düzeyi doku demir eksikliği durumunda artar ve inflamasyondan etkilenmez. sTfR/log Ferritin indeksi de bu durumlarda çok değerlidir.

İnflamatuar zeminli hastalarda demir eksikliğini kanıtlamak için en hassas ve spesifik belirteçtir.

Key Concept

İnflamasyon varlığında (akut faz reaksiyonu) demir eksikliğinin tanısında en güvenilir parametre sTfR düzeyidir.

Practice More

Demir eksikliği anemisi ve kronik hastalık anemisi ayırıcı tanısında kullanılan 'Ret-He' (Retikülosit Hemoglobin İçeriği) parametresini gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic