Hücre Biyolojisi
277 questions
Ökaryotik hücrelerde protein homeostazının sürdürülmesinde görev alan ribozomlar ve proteazomların moleküler mimarileri ile fonksiyonel mekanizmaları karmaşık bir düzenleme içerisindedir. Bu sistemlerin işleyişi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hücrenin metabolik durumunu denetleyen bir organel olan lizozom, lümenindeki amino asit konsantrasyonuna yanıt olarak (mammalian target of rapamycin complex 1) sinyal yolunu aktive ederek anabolik süreçleri uyarır. Amino asitler lizozom lümeninde biriktiğinde, bu durumu algılayarak sitozolik Ragulator kompleksini aktive eden ve 'in lizozom membranına translokasyonunu başlatan temel transmembran yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Hücre içi veziküler trafik ve post-translasyonel modifikasyon süreçlerinde Golgi aygıtı, proteinlerin son işlenme ve hedeflenme merkezi olarak işlev görür. Bu organelin yapısal bölümleri ve moleküler markörleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Hücre içi veziküler trafik ve Golgi aygıtındaki post-translasyonel modifikasyon süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi moleküler düzeyde doğrudur?
Işık mikroskobunda incelenen seröz asiner hücreler veya motor nöronlar gibi aktif protein sentezi yapan hücrelerde, sitoplazmanın belirli bölgeleri hematoksilen gibi bazik boyalarla yoğun şekilde boyanarak 'ergastoplazma' adı verilen alanları oluşturur. Bu bazofilik boyanma özelliğinin temel kimyasal nedeni ve elektron mikroskobunda karşılık geldiği organel aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Hücre zarının moleküler organizasyonu, proteinlerin lipid tabakasıyla olan etkileşimleri ve membran mikrodömenleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Testis interstisiyel dokusunda yer alan ve steroid hormon (testosteron) sentezinden sorumlu olan Leydig hücrelerinin elektron mikroskobik incelemesinde; nükleus dış zarı ile devamlılık gösteren, üzerinde ribozom bulunmayan ve tübüler bir ağ yapısı oluşturan membranöz sistemin oldukça geniş bir hacim kapladığı gözlenmiştir. Bu hücrelerde bahsedilen organel sisteminin (DER) bu denli gelişmiş olmasının temel fonksiyonel karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Hücre zarının (plazmalemma) dış yaprakçığında yoğunlaşan ve hücre-hücre etkileşimi ile antijenik özelliklerde (örneğin kan grubu antijenleri) temel rol oynayan glikolipidlerin biyosentez ve membrana yerleşim süreci dikkate alındığında; bu moleküllere karbonhidrat (şeker) gruğunun eklendiği organel ve reaksiyonun gerçekleştiği yüzey (topoloji) aşağıdakilerden hangisidir?
Eritrosit hücre zarının moleküler organizasyonu, zar proteinlerinin yerleşimi ve lipid tabakasıyla olan etkileşimleri dikkate alındığında; zarın yapısal ve fonksiyonel bütünlüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Endoplazmik retikulum (ER) membran sistemi, hücrenin metabolik ihtiyaçlarına göre dinamik bir şekilde organize olur. Granüllü ER (GER) bölgeleri genellikle yassılaşmış sisternlerden oluşurken; düz ER (DER) bölgeleri, lipid sentezi ve detoksifikasyon gibi süreçler için geniş bir yüzey alanı sağlayan, yüksek oranda dallanmış tübüler bir ağ yapısı sergiler. DER'deki bu tübüler ağ yapısının biyogenezi, membran kavisinin (kurvatür) stabilize edilmesi ve tübül çaplarının korunmasında kritik rol oynayan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Hücrelerde gerçekleşen primer aktif taşıma mekanizmaları; yapısal özellikleri, yerleşim yerleri ve enerji kullanım biçimlerine göre P, V, F tipi ATPazlar ve ABC taşıyıcıları (ATP-Binding Cassette) olarak sınıflandırılır. Bu taşıma sistemlerinin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Hücre biyolojisinde peroksizomlar (mikrocisimcikler), içerdikleri çeşitli oksidatif enzimler sayesinde hayati metabolik fonksiyonları yürütürler. Bu organelin yapısal ve fonksiyonel özellikleri dikkate alındığında, peroksizomlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Ökaryotik hücrelerde protein homeostazının (proteostaz) sürdürülmesinde rol oynayan ribozomlar ve proteazomların yapısal ve fonksiyonel organizasyonuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir hastadan alınan fibroblastların hücre kültürü analizinde, lizozomal asit hidrolazların hücre içi veziküllerde bulunması gerekirken, beklenmedik şekilde yüksek konsantrasyonlarda hücre dışı matriste biriktiği saptanmıştır. Elektron mikroskobik incelemede fibroblast sitoplazmasında çok sayıda, membranla çevrili, yoğun inklüzyon cisimcikleri (I-cisimcikleri) izlenmiştir. Bu patolojik tabloya neden olan ve normalde Golgi aygıtının cis-yüzünde (cis-cisterna) gerçekleşmesi beklenen moleküler kusur aşağıdakilerden hangisidir?
Peroksizomlar (mikrocisimcikler) ve mitokondriler, hücre içerisinde yağ asitlerinin -oksidasyonu gibi benzer metabolik yolları paylaşmalarına rağmen işleyiş mekanizmaları açısından önemli farklılıklar gösterirler. Buna göre, peroksizomal -oksidasyonu mitokondriyal süreçten ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Ökaryotik hücrelerde protein homeostazının (proteostaz) sürdürülmesinde kritik rol oynayan ribozomlar ve proteazomların yapısal organizasyonu ile fonksiyonel mekanizmaları düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hücre zarındaki iyon dengesinin düzenlenmesinde görev alan sodyum-kalsiyum değiştirici ( exchanger) mekanizması, sodyum iyonlarının hücre dışındaki yüksek konsantrasyonundan yararlanarak kalsiyum iyonlarını gradiyentine karşı hücre dışına pompalar. Bu işlem sırasında ATP doğrudan tüketilmez; ancak sodyum gradiyenti, ATPaz tarafından sağlanan enerji ile korunur. Bu taşıma sisteminin tipi ve iyonların hareket yönü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu mekanizmayı en iyi tanımlar?
Ökaryotik bir hücrede genetik materyalin nükleer organizasyonu, nükleer zarfın dinamik yapısı ve nükleolustaki ribozomal biyogenez süreçleri arasındaki fonksiyonel ilişkiler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hücre içi veziküler trafik süreçlerinde; granüllü endoplazmik retikulumda (GER) sentezlenen proteinlerin, post-translasyonel modifikasyonların devamı için Golgi aygıtının -yüzüne (-Golgi ağı) taşınmasını sağlayan vezikül kılıf proteini aşağıdakilerden hangisidir?
Hücre zarı bileşenlerinin izolasyonu ve moleküler karakterizasyonu amacıyla yapılan bir deneysel çalışmada elde edilen veriler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Bileşen | Ayrılma Koşulu | Yapısal Özellik |
|---|---|---|
| Protein X | Düşük iyonik güç / Yüksek pH tamponları | Periferik yerleşimli, hücre iskeleti ile ilişkili |
| Protein Y | Non-iyonik deterjan (Triton X-100) | Tek geçişli transmembran heliks, yoğun glikozilasyon |
| Mikro-domen Z | Deterjan direnci () | Sfingolipid ve kolesterol zenginliği |
Bu verilere ve hücre zarı moleküler organizasyonuna dair bilgilere dayanarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?