Genel Viroloji

Viral genomların infeksiyöz kapasiteleri, genomun nükleik asit tipi ve replikasyon stratejisi ile doğrudan ilişkilidir. Bazı virüslerin saflaştırılmış genomları, konak hücreye transfekte edildiklerinde herhangi bir virion proteini bulunmasa dahi tüm bir replikasyon döngüsünü tamamlayarak yeni infeksiyöz partiküller oluşturabilirler. Bu duruma 'infeksiyöz nükleik asit' özelliği adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki virüslerden hangisinin saflaştırılmış genomik nükleik asidi infeksiyöz özellik gösterir?

Biyogüvenlik düzeyi yüksek bir laboratuvarda izole edilen bir virüsün; yaklaşık $200-400$ nm boyutlarında, kompleks kapsid simetrisine sahip, zarflı ve çift iplikli lineer DNA genomu içerdiği saptanmıştır. Yapılan ileri incelemelerde, bu virüsün replikasyon döngüsü için gerekli olan DNA'ya bağımlı RNA polimeraz dahil birçok enzimi kendi yapısında taşıdığı ve replikasyonunu konak hücrenin sitoplazmasında tamamladığı gözlenmiştir.

Bu özelliklere sahip olan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon döngüsü sırasında nükleokapsid ilişkili polimerazın endonükleaz aktivitesi aracılığıyla konak hücreye ait mRNA'ların $5'$ terminal uçlarını 'başlık çalma' (cap-snatching) yöntemiyle sitoplazmada kullanan; genomu zarf içerisinde, helikal simetrili nükleokapsid yapısında üç ayrı segmentten oluşan negatif polariteli (bazı cinsleri ambisense) RNA özelliğine sahip viral aile aşağıdakilerden hangisidir?

Viroloji laboratuvarında yapılan bir deneysel çalışmada, farklı konak spektrumuna ve tropizme sahip iki farklı zarflı virüs ($X$ ve $Y$) aynı duyarlı hücre kültürüne eş zamanlı olarak inoküle edilmiştir. Üretim döngüsü sonunda saptanan bazı yeni virionların, $X$ virüsünün genomunu taşımasına rağmen $Y$ virüsünün zarf proteinleriyle paketlendiği gözlenmiştir.

Bu tür 'psödotip' ($pseudotype$) partiküllerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Viroloji laboratuvarında yapılan bir çalışmada, bir virüsten izole edilen saflaştırılmış genomun uygun bir konak hücreye doğrudan aktarılması (transfeksiyon) sonucunda, hücrede viral replikasyonun başladığı ve yeni enfeksiyöz viral partiküllerin üretildiği saptanmıştır.

Bu bulguya dayanarak, söz konusu virüsün replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Virüslerin dış ortam koşullarına karşı dirençleri yapısal özelliklerine göre farklılık gösterir. Mide asiditesi, safra tuzları ve deterjanlar gibi zorlu çevresel koşullara karşı 'zarflı' virüslere oranla çok daha dayanıklı olan ve bu sayede dış ortamda uzun süre canlı kalabilen 'zarfsız' virüslerin bu direncini sağlayan temel yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Virüslerin replikasyon döngüsünde 'olgunlaşma' (matürasyon) aşaması, yeni sentezlenen viral poliproteinlerin fonksiyonel yapısal birimlere ayrılması ve virionun infektivite kazanması için kritik bir basamaktır. Pek çok virüs ailesinde bu süreç hücre içi montaj (assembly) sırasında veya tomurcuklanma esnasında tamamlanırken, bazı virüslerde virionun biyolojik olarak aktif hale gelebilmesi için hücreden salınım (release) sonrası ek bir proteolitik süreç gereklidir.

Buna göre, 'olgunlaşmamış' (immature) formda hücreden salınan ve ancak salınım sonrasında viral proteaz aktivitesiyle infektif hale gelen virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon döngüsünün 'soyulma' (uncoating) basamağı, viral genomun konak hücrenin transkripsiyon veya translasyon mekanizmalarıyla etkileşime girebilmesi için kapsidinden ayrılması sürecidir. Reseptör aracılı endositoz yoluyla hücreye giren birçok zarflı virüs için bu sürecin başarıyla tamamlanması, endozom içi pH değerinin düşmesine (asidifikasyon) bağlıdır. Buna göre, endozom içerisindeki asidifikasyonun temel fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Retrovirüslerin (örneğin HIV) replikasyon döngüsü sırasında, sitoplazmaya bırakılan tek iplikli viral RNA genomundan çift iplikli bir DNA kopyası sentezlenmesini sağlayan temel enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Tıbbi virolojide virüslerin yapısal organizasyonları ve replikasyon stratejileri dikkate alındığında; genomik yapısı çift iplikli DNA ($dsDNA$) olmasına karşın, replikasyon döngüsünün tamamını konak hücrenin sitoplazmasında gerçekleştiren ve morfolojik olarak 'kompleks' simetri sergileyen virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Virüslerin replikasyon döngüsünde, nükleokapsid yapısının etrafını çeviren zarf (envelope) tabakası genellikle konak hücreye ait membran sistemlerinden tomurcuklanma yoluyla kazanılır. Çoğu zarflı virüs bu yapıyı sitoplazmik membrandan kazanırken, bazı virüs aileleri hücre içi organel membranlarını kullanır. Buna göre, olgunlaşma sürecinde zarfını konak hücrenin nükleer membranından (çekirdek zarı) kazanarak salınan virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Virüslerin morfolojik yapıları ve taksonomik özellikleri göz önüne alındığında; kapsid simetrisi helikal (sarmal) olan tüm insan patojeni virüsler için aşağıdakilerden hangisi ortak bir özelliktir?

Viroloji araştırmalarında, hücre kültürü ortamına eklenen amonyum klorür ($NH_4Cl$) veya klorokuin gibi zayıf bazik maddelerin, endozomal pH'ı yükselterek asidifikasyonu engellediği bilinmektedir. Yapılan bir deneyde, bu maddelerin varlığında; X virüsünün hücreye girişinin ve replikasyonunun tamamen durduğu, ancak Y virüsünün replikasyonunun bu durumdan etkilenmediği gözlenmiştir. Her iki virüsün de zarflı yapıda olduğu ve helikal nükleokapsid simetrisine sahip olduğu saptanmıştır.

Buna göre, X ve Y virüsleri aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Viral replikasyon döngüsü ve büyüme kinetiği incelendiğinde; virüsün duyarlı konak hücreye girişi ve nükleokapsidin parçalanarak genomun serbestleşmesiyle (soyulma) başlayan, ilk tam ve enfektif yeni kuşak virionun oluşumuna kadar devam eden süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Viral replikasyon döngüsünde zarf kazanma süreci (tomurcuklanma), virüsün tipine göre hücrenin farklı membran sistemlerinde gerçekleşebilir. Çoğu zarflı virüs plazma membranını kullanırken, bazı virüs grupları hücre içi organel membranlarını tercih ederek matürasyonlarını tamamlar.

Buna göre; pozitif polariteli tek iplikli RNA ($+ssRNA$) genomuna ve ikozahedral kapsid simetrisine sahip olan, olgunlaşma sürecinde zarfını endoplazmik retikulum veya Golgi aygıtı membranlarından tomurcuklanarak kazanan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Tıbbi virolojide virüslerin yapısal özellikleri ve replikasyon stratejileri, taksonomik sınıflandırmada belirleyici rol oynar. Yapılan bir çalışmada; zarfsız (çıplak), ikozahedral kapsid simetrisine sahip ve pozitif polariteli tek iplikli RNA ($+ssRNA$) genomu taşıyan bir virüs izole edilmiştir. Bu virüsün replikasyon döngüsü incelendiğinde, genomun tamamının tek bir büyük poliproteine transle edilmediği; yapısal proteinlerin sentezi için viral RNA bağımlı RNA polimeraz (RdRp) aracılığıyla genomdan daha kısa boyda 'subgenomik mRNA' dizilerinin sentezlendiği saptanmıştır.

Bu replikasyon stratejisine ve yapısal özelliklere sahip olan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Virüslerin yapısal organizasyonu, onların çevresel koşullara direncini, bulaş yollarını ve konak hücreye giriş mekanizmalarını doğrudan belirler. Zarflı virüslerin biyolojik ve yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Viroloji laboratuvarında yapılan bir deneyde, farklı konak hücre tropizmine sahip iki ayrı zarflı virüs (Virüs $X$ ve Virüs $Y$) aynı duyarlı hücreye eş zamanlı olarak inoküle edilmiştir. Replikasyon döngüsünün sonunda, yeni oluşan bazı partiküllerin Virüs $X$'in genomunu taşımasına rağmen, dış yüzeyinde Virüs $Y$'ye ait zarf proteinlerini (peplomer) bulundurduğu saptanmıştır.

'Fenotipik karışım' (phenotypic mixing) veya 'psödotip' (pseudotype) oluşumu olarak tanımlanan bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Viral replikasyon stratejileri ve morfolojik özellikler arasındaki temel ilişkiler dikkate alındığında; helikal nükleokapsid simetrisine sahip olan negatif polariteli tek iplikli RNA ($ssRNA$) virüsleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Virüslerin replikasyon döngüsünde 'kapsidden sıyrılma' (uncoating) basamağı, viral genomun serbest kalarak replikasyona başlamasını sağlar. Çoğu virüs bu aşamada konak hücrenin enzimlerini veya fizikokimyasal ortamını (örneğin endozomal düşük $pH$) kullanırken, bazı virüs grupları bu basamağı tamamlayabilmek için kendi virion-içi enzimleri tarafından sentezlenen özgün bir 'uncoating' (soyulma) proteinine ihtiyaç duyarlar. Bu özellik, aşağıdaki yapısal ve genomik özellik kombinasyonlarından hangisine sahip olan virüs grubu için karakteristiktir?