RNA Virüsleri

Filoviridae ailesinde yer alan Ebola virüsünün genomik yapısı incelendiğinde; virion yüzeyinde bulunan ana glikoproteinin ($GP$), salgılanan glikoproteinden ($sGP$) farklı olarak, transkripsiyon sırasında viral RNA polimerazın belirli bir poli-A dizisinde 'kekelemesi' ($stuttering$) sonucu oluşan bir nükleotidlik çerçeve kaymasıyla üretildiği saptanmıştır.

Sitoplazmada gerçekleşen bu özgün transkripsiyonel modifikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Virüslerin genetik materyalleri tek bir parça (non-segmentli) ya da birden fazla bağımsız parça (segmentli) halinde bulunabilir. Aşağıdaki virüslerden hangisi segmentli bir RNA genomuna sahiptir?

Kış aylarında, 2 yaşında bir çocukta ani başlayan kusma ve ardından gelişen bol sulu ishal tablosu saptanmıştır. Dışkı örneğinin elektron mikroskobik incelemesinde 'tekerlek benzeri' morfolojiye sahip virüs partikülleri gözlenmiştir. Bu viral etkenin yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vahşi bir hayvan tarafından ısırılma öyküsü olan ve klinik seyri sırasında hidrofobi (sudan korkma), aerofobi (rüzgardan korkma) ve aşırı salivasyon gelişen bir hastada; enfeksiyondan sorumlu olan virüsün morfolojik incelemesinde saptanması beklenen karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$6$ aylık bir bebekte ani başlayan sulu diyare, kusma ve hafif ateş şikayetleri ile başvurulmuştur. Yapılan laboratuvar incelemelerinde etkenin zarfsız, ikosahedral simetrili ve segmentli bir genom yapısına sahip olduğu saptanmıştır. Bu virüsün nükleik asit yapısı ve replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ağır solunum yetmezliği tablosuyla başvuran bir hastada saptanan viral etkenin; $27-32$ kb uzunluğunda pozitif polariteli tek iplikli RNA genomuna sahip olduğu, zarflı yapıda olduğu ve elektron mikroskobunda nükleokapsidinin helikal simetri sergilediği gözlenmiştir. Ayrıca bu virüsün, genomundaki hataları düzelten $3'-5'$ ekzonükleaz (ExoN) aktivitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Bu virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Arenaviridae ailesi (Lassa ateşi virüsü, Lenfositik Koryomenenjit Virüsü - LCMV), elektron mikroskobunda partikül yapısında konak hücre kökenli ribozomları barındırmasıyla karakterize 'kumlu' (sandy) bir görünüme sahiptir. Genomları iki segmentli (L ve S), halkasal görünümlü RNA'dan oluşur ve 'ambisens' (iki yönlü) kodlama stratejisi kullanırlar. Buna göre, Arenavirüslerin S segmentindeki gen ekspresyon stratejisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Arenavirüslerin ($Lassa$ virüsü, Lenfositik koryomenenjit virüsü) genomik yapısı ve replikasyon stratejisi incelendiğinde; $S$ segmentinin 'ambisens' (çift anlamlı) kodlama özelliğine sahip olduğu görülür.

Bu replikasyon stratejisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

15 aylık bir erkek çocuk; üç gündür devam eden ateş, kusma ve ardından başlayan bol sulu diyare şikayetiyle acil servise getirilmiştir. Hastanın fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları saptanmış, dışkı mikroskopisinde lökosit veya eritrosit görülmemiştir. Dışkı örneğinin elektron mikroskobik incelemesinde, "tekerlek benzeri" (rota) morfolojiye sahip, 11 segmentli çift iplikli RNA ($dsRNA$) genomu içeren virüs partikülleri saptanmıştır. Bu virüsün biyolojik ve replikasyon özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gebelikte geçirildiğinde ağır konjenital malformasyonlara yol açabilen, zarflı ve ikozahedral simetrili bir RNA virüsü laboratuvar ortamında incelenmektedir. Bu virüsün moleküler replikasyon analizi sonucunda; $5'$ ucu 'cap' yapısı içeren pozitif polariteli genomunun doğrudan transle edilerek yapısal olmayan proteinleri (replikaz kompleksi) oluşturduğu, ancak kapsit ve zarf glikoproteinlerini kodlayan yapısal genlerin yalnızca replikasyonun ilerleyen safhalarında sentezlenen bir subgenomik mRNA ($26S$) üzerinden transle edildiği saptanmıştır. Bu replikasyon stratejisi ve klinik özellikleri dikkate alındığında, bahsi geçen virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Picornaviridae ailesindeki virüslerin (Poliovirus, Rhinovirus vb.) replikasyon döngüsünde, konak hücrenin 'cap' yapısına bağımlı translasyonu hızla inhibe edilirken viral protein sentezinin öncelikli olarak devam etmesini sağlayan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kış tatil beldesindeki otelde konaklayan çok sayıda tatilcide ani başlayan şiddetli bulantı, kusma ve sulu diyare şikayetleri gelişmiştir. Yapılan laboratuvar incelemeleri sonucunda etkenin Caliciviridae ailesinden, zarfsız ve tek iplikli RNA genomuna sahip bir virüs (Norovirüs) olduğu saptanmıştır. Bu virüsün genomik özellikleri ve replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Elektron mikroskobunda tanecikli (kum serpilmiş gibi) bir görünüme sahip olan, yapısında konak hücreye ait ribozomları bulunduran ve iki segmentli dairesel RNA genomuna sahip olan Arenaviridae ailesi üyelerinin genomik yapıları ve replikasyon stratejileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

ABD'nin batı bölgelerinde (Rocky Mountains) kamp yapan $29$ yaşındaki bir erkek hasta, tatilden döndükten $5$ gün sonra ani başlayan ateş, titreme ve şiddetli miyalji şikayetleriyle başvuruyor. Ateşi $2$ gün sürdükten sonra düşen hastada, $48$ saatlik bir iyilik halini takiben semptomların daha şiddetli şekilde tekrarladığı (bifazik seyir) görülüyor. Laboratuvar bulgularında belirgin lökopeni ($2.400/mm^3$) saptanıyor. Hastadan izole edilen etkenin; çift iplikli ve $12$ segmentli bir RNA genomuna sahip olduğu, nükleokapsidinin ikozahedral simetride olduğu ve zarfsız bir yapı sergilediği saptanıyor. Bu virüsün biyolojik özellikleri ve replikasyon stratejisi düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

18 aylık bir çocuk, üç gündür devam eden sulu ishal, kusma ve hafif ateş şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede dehidratasyon bulguları saptanıyor. Yapılan mikrobiyolojik incelemeler sonucunda; segmentli, çift iplikli RNA ($dsRNA$) genomuna sahip, zarfsız ve çift katmanlı ikozahedral kapsid yapısında bir virüs saptanıyor. Bu virüsün replikasyon özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mikrobiyoloji laboratuvarında incelenen bir $RNA$ virüsünün zarflı olduğu, genomunun iki dairesel segmentten oluştuğu ve bu segmentlerin 'ambisense' (hem pozitif hem negatif polariteli bölgeler içermesi) özellik gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca elektron mikroskobunda virüs partikülleri içerisinde konak hücreden köken alan ve 'kum tanesi' görünümüne neden olan ribozomların bulunduğu görülmektedir. Bu özelliklere sahip virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

Soğuk algınlığı (common cold) tablosuyla başvuran bir hastadan izole edilen; $27-30$ nm büyüklüğünde, zarfsız, ikozahedral simetrili ve genomu doğrudan mRNA olarak işlev görebilen tek iplikli RNA yapısına sahip bir virüsün laboratuvar incelemesi yapılmaktadır. Bu virüsün insan embriyonik akciğer fibroblast kültürlerinde en iyi $33^{\circ}C$'de ürediği ve $pH \ 3.0$ ortamında inkübe edildiğinde enfektivitesini tamamen kaybettiği saptanmıştır.

Bu bulgulara göre, söz konusu etken aşağıdakilerden hangisidir?

Akut flaksid paralizi şikayetiyle başvuran bir çocuk hastadan izole edilen virüsün moleküler özellikleri incelenmektedir. Yapılan analizlerde virüsün pozitif polariteli, tek iplikli ve zarfsız bir RNA genomuna sahip olduğu; genomunun $5'$ ucunda tipik metilguanozin 'cap' (başlık) yapısı yerine kovalent bağlı bir VPg proteini taşıdığı ve translasyonun 'Dahili Ribozom Giriş Bölgesi' (IRES) üzerinden başladığı saptanmıştır.

Bu vakada enfeksiyona neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif polariteli, tek iplikli ve zarflı bir RNA genomuna sahip olan bir virüsün moleküler replikasyon özellikleri incelendiğinde; genomun $5'$ ucunun non-strüktürel proteinleri (replikaz kompleksi) kodladığı, strüktürel proteinlerin ise replikasyon sırasında sentezlenen $26S$ büyüklüğünde subgenomik bir mRNA aracılığıyla genomun $3'$ ucundan üretildiği saptanmıştır. Bu replikasyon stratejisine ve genomik organizasyona sahip olan virüs aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikle kış aylarında bebek ve çocuklarda görülen infantil gastroenterit vakalarının en önemli etkeni olan, elektron mikroskobunda tekerlek benzeri (wheel-like) bir morfoloji sergileyen virüsün genomik ve yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?