Examkin

Question

Difficulty: Very hardSürdürülebilirlik ve Doğal Kaynakların Korunması

Biyoçeşitliliğin ve genetik kaynakların korunması, ekosistem hizmetlerinin sürdürülebilirliği için temel bir gerekliliktir. Nesli tehlike altında olan endemik bir bitki türünün korunması amacıyla yürütülen çalışmalarda yerinde koruma (in-situ) ve yapay ortamda koruma (ex-situ) yöntemleri tercih edilmektedir.

Bu koruma yöntemleri ve bunların genetik kaynakların sürdürülebilirliğine etkileri ile ilgili,

I. Yerinde koruma (in-situ) uygulamaları, türün kendi ekosistemindeki diğer organizmalarla olan koevrimsel (birlikte evrimleşme) ilişkilerini ve doğal seçilim baskılarını koruyarak gen havuzunun dinamik kalmasını sağlar.
II. Tohum bankaları gibi yapay ortamda koruma (ex-situ) uygulamaları, genetik materyali çevresel felaketlerden koruyan statik bir sigorta işlevi görse de, türün değişen iklim koşullarına karşı aktif olarak doğal adaptasyon geliştirmesine izin vermez.
III. Yapay ortamlarda yetiştirilen bitkilerde sulama ve gübreleme gibi kültürel işlemler sonucu yaprak genişliğinin artması gibi modifikasyonlar, bu bitkilerin tohumlarıyla sonraki nesillere aktarılarak türün doğal ortamına geri bırakıldığında adaptasyon başarısını artırır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

Yerinde koruma (in-situ) ve yapay ortamda koruma (ex-situ) yöntemlerinin genetik sürdürülebilirliğe olan etkileri göz önüne alındığında, I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
Yerinde koruma (in-situ), canlıların kendi doğal yaşam alanlarında korunmasını hedefler ve bu sayede canlıların çevreleriyle olan etkileşimi (doğal seçilim, koevrim vb.) kesintisiz devam eder. Bu durum gen havuzunun dinamik kalmasını sağlar. Yapay ortamda koruma (ex-situ) ise tohum bankaları gibi durağan yöntemlerle genetik materyali saklar; bu yöntem gen havuzunu dış tehditlere karşı korusa da aktif olarak çevreye uyum sağlayacak yeni genetik adaptasyonların seçilmesini durdurur. Dolayısıyla 'I ve II' ifadesini içeren seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Yerinde koruma (in-situ) süreçlerinin analiz edilmesi
Yerinde koruma, organizmanın doğal ortamında (örneğin milli parklarda) korunmasıdır. Bu ortamda canlılar, çevrelerindeki parazitler, avcılar, rakipler ve iklimsel değişimler ile etkileşime devam ederler. Bu biyotik ve abiyotik baskılar doğal seçilimin devam etmesini ve böylece popülasyonun gen havuzunun dinamik kalmasını (koevrimsel ilişkilerin korunmasını) sağlar. Dolayısıyla I. öncül doğrudur.
Yerinde korumanın evrimsel süreçleri devam ettirici rolünü belirlemek.
2
Yapay ortamda koruma (ex-situ) ve tohum bankalarının işlevinin analiz edilmesi
Tohum bankaları gibi ex-situ koruma yöntemleri, genetik çeşitliliği çevre felaketlerinden veya yok olmaktan korumak için statik (durağan) bir koruma sağlar. Tohumlar dondurulduğu veya saklandığı sürece aktif üreme ve doğal seçilime maruz kalmazlar. Bu nedenle, dış dünyadaki iklim değişikliği gibi dinamik çevre şartlarına karşı anlık genetik adaptasyon geliştiremezler. Dolayısıyla II. öncül doğrudur.
Ex-situ yöntemlerin koruma mekanizmasını ve evrimsel süreçlerle olan ilişkisini belirlemek.
3
Modifikasyonların kalıtsallığının ve adaptasyona etkisinin sorgulanması
Yapay ortamlarda yapılan gübreleme ve sulama gibi müdahalelerle bitkinin fenotipinde (örneğin yaprak genişliğinde) meydana gelen değişimler modifikasyondur. Modifikasyonlar genlerin yapısını değil, sadece işleyişini değiştirir ve kalıtsal değildir; bu nedenle tohumlar aracılığıyla sonraki nesillere aktarılamaz. Türün doğal ortamına geri kazandırıldığında adaptasyon başarısını kalıtsal düzeyde artırmaz. Dolayısıyla III. öncül yanlıştır.
Modifikasyonların kalıtsal olmadığı bilgisini kullanarak üçüncü öncülün doğruluğunu test etmek.
4
Doğru öncüllerin birleştirilerek nihai sonuca ulaşılması
Yapılan analizler sonucunda I ve II numaralı öncüllerin doğru, III numaralı öncülün ise yanlış olduğu belirlenmiştir. Bu durumda doğru cevap 'I ve II' olmalıdır.
Elde edilen sonuçları sentezleyerek doğru seçeneği belirlemek.

Key Concept

Yerinde (in-situ) ve yapay ortamda (ex-situ) koruma yöntemlerinin gen havuzunun dinamikliği, doğal seçilim ve kalıtım mekanizmaları açısından karşılaştırılması
Rate this question

Topics

Sürdürülebilirlik ve Doğal Kaynakların Korunması

More questions from this topic