Tarım ve hayvancılıkta verimliliği artırmak ile istenilen özelliklere sahip yeni varyeteler geliştirmek amacıyla uygulanan ıslah yöntemlerinin genetik yapılar üzerindeki etkilerini inceleyen bir araştırmacı, aşağıdaki çalışmaları gerçekleştirmiştir:
* I. Çalışma: Kuraklığa dayanıklı yabani bir bitki türünden izole edilen bir genin, yüksek verimli fakat kuraklığa hassas bir kültür bitkisine rekombinant DNA teknolojisiyle aktarılması.
* II. Çalışma: Bir sığır popülasyonunda en yüksek süt verimine sahip bireylerin nesiller boyu kendi aralarında çiftleştirilmesiyle süt verimi yüksek, homozigot hatların elde edilmesi.
* III. Çalışma: Aroması zayıf fakat meyveleri büyük olan çilek türü ile aroması güçlü fakat meyveleri küçük olan yabani çilek türünün çaprazlanması sonucu hem büyük hem de güçlü aromalı melez bireylerin üretilmesi.
* IV. Çalışma: Normalde diploid () olan bir süs bitkisine kolşisin uygulanarak iğ ipliklerinin oluşumunun engellenmesi sonucu tetraploid () kromozom yapısına sahip, daha büyük çiçekli yeni bireylerin geliştirilmesi.
Buna göre, araştırmacının gerçekleştirdiği ıslah çalışmaları ve bunların olası sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AI ve II. çalışmalarda uygulanan yöntemler, hedef canlılarda yapay genetik müdahaleler içerdiğinden çevreye kontrolsüz gen kaçışı (yatay gen transferi) riski ve biyoetik kaygılar bakımından tamamen aynı etkiyi gösterir.
- BIV. çalışmada kimyasal madde etkisiyle elde edilen tetraploid () bireylerin çiçek büyüklüğünün artması, canlının nükleotit dizilimini ve genotipini değiştirmeyen kalıtsal olmayan bir modifikasyon örneğidir.
- II ve III. çalışmalarda yürütülen klasik ıslah faaliyetleri mevcut gen havuzundaki alel frekanslarını değiştirerek seçilim baskısı oluştururken, I. çalışmada uygulanan yöntemle hedef türe kendi doğal gen havuzunda bulunmayan yeni bir genetik varyasyon kazandırılmıştır.Answer
- DIII. çalışmada gerçekleştirilen klasik melezleme yöntemi, I. çalışmadaki gen aktarımı yöntemine göre daha avantajlıdır çünkü melezleme sırasında sadece istenen özellikten sorumlu genlerin aktarılması sağlanarak genetik kirlilik önlenir.
- EII. çalışmada uygulanan yapay seçilim süreci, doğal seçilim mekanizmasıyla aynı doğrultuda işleyerek popülasyonun çevre şartlarındaki ani değişimlere karşı hayatta kalma ve uyum yeteneğini (adaptasyon başarısını) artırır.