Bir edebiyat tarihçisi, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimleri incelerken belirlediği iki farklı eğilimi şu şekilde özetlemektedir:
* I. Eğilim: Dış dünyadaki somut sosyal gerçekliği, sınıf çatışmalarını ve emeğin değerini şiirin odağına yerleştirirken geleneksel aruz ve hece vezinlerini reddedip serbest nazma yönelmiş; şiiri geniş kitleleri bilinçlendirip harekete geçiren bir s��ylev ve bildiri dili olarak kurgulamıştır.
* II. Eğilim: Şiiri her türlü toplumsal, ahlaki ve ideolojik işlevden bütünüyle yalıtarak sadece estetik bir haz unsuru olarak kabul etmiş; imge dünyasını, kelimelerin müzikal değerini ve iç ahengi ön plana çıkararak rüya, zaman ve bilinçdışı temaları etrafında bireysel bir duyarlılıkla örülmüş bir sanat alanı yaratmayı hedeflemiştir.
Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde sırasıyla bu eğilimleri benimseyen şairlerin şiir anlayışlarından örnekler verilmiştir?
- I. Trrrrum, trrrrum, trrrrum! / Trak tiki tak! / Makineleşmek istiyorum!
II. Ne içindeyim zamanın, / Ne de büsbütün dışında; / Yekpare, geniş bir anın / Parçalanmaz akışında.Answer - BI. Gözlerime çökerken damla damla bir uyku, / Tekrar duyuyorum o derin ve gizli korkuyu. / Bir dev aynasında seyretmek için kendimi, / Uzatıyorum karanlığa yorgun ellerimi.
II. Kardeşler, bakın, şu topraktan fışkıran buğdaya, / ��u demir ocaklarında dövülen çeliğe, / Bizimdir bu nasırlı ellerin emeği, / Bizimdir bu aydınlık şafakların geleceği. - CI. Yollar, köyler, uzaklarda sönen ışıklar, / Bir memleket sevdasıdır içimde yanan. / Gezsek de görmesek de o ücra diyarları, / Bize seslenir oradan yükselen her duman.
II. Hiçbir şeyden çekmedi dünyada / Nasırdan çektiği kadar; / Hatta çirkin yaratıldığından bile / O kadar müteessir değildi. - DI. Bizim de bir günümüz olur elbet, / Kırılır zincirler, açılır kapılar. / Bir büyük yürüyüş başlar sokaklarda, / Yeniden kurulur bu güzel dünya.
II. Gidiyorum, gurbet beni çekiyor, / İçimde bir sıla hasreti yanıyor. / Dağlar ki geçit vermez yüce zirvedir, / Orada bir çoban kaval çalıyor. - EI. Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında; / Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum. / Yolumun karanlığa saplanan noktasında, / Sanki beni bekleyen bir hayal görüyorum.
II. Sen de geçebilirsin anadan, yârdan, serden, / Eğer vatan sevgisi varsa içinde derin. / Bu bayrak dalgalandıkça semalarda hür, / Sönmez ışığı bu cennet ülkenin.