Question

Difficulty: HardDuyum ve Algı

Uzun süredir çölde tek başına çalışan ve aşırı su kaybı (dehidrasyon) yaşayan bir jeolog, dinlenirken ileride dalgalanan mavi bir göl gördüğünü düşünür ve o yöne doğru koşar. Ancak yaklaştığında orada sadece sıcak kumlar��n ve yükselen sıcak hava dalgalarının olduğunu fark eder. Ertesi gün ise istasyonunda otururken, dışarıda hiçbir hareketlilik veya ses yokken, kendisine seslenen bir yakınının sesini net bir şekilde işitir.

Buna göre, jeoloğun yaşadığı bu iki durumla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. Birinci durum, fiziksel etmenlerin etkisiyle ortaya çıkan ve nesnel bir uyarıcısı olan fiziksel bir illüzyondur; ikinci durum ise dışarıda herhangi bir uyarıcı bulunmadığı hâlde ortaya çıkan zihinsel bir yanılsama olan halüsinasyondur.Answer
  2. B
    Her iki durum da dış dünyada fiziksel bir uyarıcı bulunduğu hâlde zihnin bu uyarıcıları yanlış yorumlamasından kaynaklanan psikolojik illüzyon örnekleridir.
  3. C
    Birinci durum dışarıda hiçbir nesnel uyarıcı olmadığı hâlde zihnin yarattığı bir halüsinasyon; ikinci durum ise sessiz ortamdaki hava akımlarının duyu organları tarafından yanlış yorumlanmasıyla oluşan fiziksel bir illüzyondur.
  4. D
    Birinci durum algıda değişmezliğin bozulması sonucu ortaya çıkan duyusal bir hatadır; ikinci durum ise uyarılma eksikliğine bağlı olarak gelişen ve herkeste aynı şekilde gözlenen fiziksel bir illüzyondur.
  5. E
    Her iki durum da bireyin içinde bulunduğu dehidrasyon ve yalnızlık gibi fizyolojik/psikolojik durumların duyu organlarında yarattığı geçici hasarlardan kaynaklanan halüsinasyonlardır.

Answer

Birinci durum, fiziksel etmenlerin etkisiyle ortaya çıkan ve nesnel bir uyarıcısı olan fiziksel bir illüzyondur; ikinci durum ise dışarıda herhangi bir uyarıcı bulunmadığı hâlde ortaya çıkan zihinsel bir yanılsama olan halüsinasyondur.
Doğru yargı, birinci durumun dış dünyadaki fiziksel faktörlere dayanan ve nesnel bir uyarıcısı olan fiziksel bir illüzyon olduğunu; ikinci durumun ise dışarıda herhangi bir uyarıcı bulunmadığı hâlde ortaya çıkan zihinsel bir halüsinasyon olduğunu belirtmektedir. Serap olayında ışık ve sıcak hava dalgaları gibi fiziksel uyarıcılar vardır; ancak ses duyulması olayında ortam tamamen sessizdir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durumu uyarıcı varlığı ve niteliği açısından analiz etmek.
Jeoloğun gördüğü serap olayı, ortamdaki sıcaklık farkı nedeniyle ışığın kırılmasından kaynaklanır. Ortamda fiziksel bir uyarıcı mevcuttur ve bu durum fiziksel bir illüzyondur.
İllüzyonun dış dünyada var olan bir uyarıcının yanlış yorumlanması esasına dayandığını tespit etmek için.
2
İkinci durumu uyarıcı varlığı ve niteliği açısından analiz etmek.
Ortamda hiçbir ses veya hareketlilik yokken yakınının sesinin işitilmesi, dış dünyada nesnel hiçbir uyarıcı olmadan zihinsel/fizyolojik etkenlerle oluşan bir halüsinasyondur.
Halüsinasyonun dış dünyada fiziksel bir karşılığı olmayan uydurma algılar olduğunu belirlemek için.
3
Elde edilen analizleri seçeneklerle karşılaştırarak doğru yargıyı saptamak.
Birinci durumun fiziksel illüzyon, ikinci durumun ise halüsinasyon olduğunu belirten yargının doğruluğu netleşir.
İki algı yanılması arasındaki temel yapısal farkı (fiziksel uyarıcının varlığı/yokluğu) doğru eşleştiren seçeneğe ulaşmak için.

Key Concept

Duyum ve algı süreçlerinde illüzyon ile halüsinasyon arasındaki farklar
Estimated Time:2m 0s
Rate this question