Question

Difficulty: MediumGenetik Şifre, Kodon ve Antikodon İlişkisi

Protein sentezi sürecinde genetik bilginin aktarımı; DNA'daki genetik şifre, mRNA'daki kodonlar ve tRNA'daki antikodonlar arasındaki uyumlu ilişkiye dayanır. Genetik şifrenin özellikleri ve nükleotit eşleşmeleri dikkate alındığında;

I. Bir amino asit çeşidi, birden fazla kodon çeşidi tarafından şifrelenebilir.
II. Bir kodon çeşidi, birden fazla amino asit çeşidini şifreleyerek protein çeşitliliğini artırır.
III. mRNA üzerindeki bir kodonun nükleotit dizilimi 5ACU35' - ACU - 3' ise, bu kodonla geçici olarak eşleşen tRNA antikodonunun nükleotit dizilimi 3UGA53' - UGA - 5' şeklindedir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. I ve IIIAnswer
  5. E
    I, II ve III

Answer

Bir amino asidin birden fazla kodonla şifrelenebilmesi (dejenerelik) ve mRNA-tRNA arasındaki antiparalel tamamlayıcı eşleşmeyi içeren I ve III ifadeleri doğrudur.
I numaralı ifade doğrudur; buna genetik kodun dejenereliği denir ve canlılarda 20 çeşit amino asidi şifreleyen 61 çeşit anlamlı kodon bulunması bunun kanıtıdır. III numaralı ifade doğrudur; çünkü mRNA kodonu ile tRNA antikodonu arasında nükleotitler A-U ve C-G şeklinde eşleşir ve zincirler birbirine antiparalel (535' \to 3' karşısına 353' \to 5') konumlanır.

Step-by-Step Solution

1
Genetik kodun dejenereliğini analiz etme.
Doğada 20 çeşit amino asit bulunmasına karşın durdurucu kodonlar hariç 61 çeşit kodon vardır. Bu, bir amino asidin birden fazla kodonla (örneğin Lösin için 6 farklı kodon) temsil edilebildiğini gösterir (I. ifade doğru).
Genetik kodun fazlalığı (degeneracy), mutasyonların etkisini azaltan evrimsel bir avantajdır.
2
Kodonun özgüllüğünü değerlendirme.
Her bir kodon sadece ve sadece bir amino aside karşılık gelir. Eğer bir kodon birden fazla amino asidi şifreleseydi, protein sentezi sırasında hangi amino asidin ekleneceği belirsiz olurdu ve hatalı proteinler üretilirdi (II. ifade yanlış).
Sentez mekanizmasının doğruluğu, kodonun tek bir amino aside özgü olmasına bağlıdır.
3
Kodon ve antikodon nükleotit eşleşmesini kontrol etme.
mRNA ve tRNA zincirleri birbirine antiparalel bağlanır. mRNA'daki 5ACU35' - ACU - 3' dizilimine karşılık gelen tamamlayıcı bazlar; A karşısına U, C karşısına G, U karşısına A gelecek şekilde 3UGA53' - UGA - 5' dizilimindedir (III. ifade doğru).
Nükleik asitler arasındaki baz eşleşmesi (A=U, G≡C) ve ipliklerin ters yönlü (antiparalel) olması temel biyokimyasal kuraldır.

Key Concept

Genetik şifre; kodonların özgüllüğü, dejenereliği ve mRNA-tRNA arasındaki antiparalel nükleotit tamamlayıcılığı.

Practice More

Bir amino asit için birden fazla kodon bulunmasının, genlerde meydana gelen nokta mutasyonlarının fenotipe yansımasını nasıl engellediğini (sessiz mutasyon) araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question