Examkin

Question

Difficulty: Very hardKarasal Biyomlar ve Özellikleri

Karasal biyomların yeryüzündeki coğrafi dağılışı; sıcaklık, yağış ve nem gibi iklim elemanlarının enlemsel ve karasal değişimleriyle doğrudan ilişkilidir. Biyomlarda yaşayan canlı toplulukları, hayatta kalabilmek ve nesillerini sürdürebilmek amacıyla yaşadıkları ortamın çevre koşullarına yönelik çeşitli fizyolojik ve morfolojik uyumlar (adaptasyonlar) geliştirmişlerdir.

Aşağıdaki dünya haritasında üç farklı alan renklendirilerek gösterilmiştir:
* I. Alan: Kuzey Amerika'nın güneybatı kıyıları (Kaliforniya çevresi - Çalı Biyomu)
* II. Alan: Afrika Kıtası'nda ekvatoral kuşağın kuzey ve güneyindeki geçiş bölgeleri (Savan Biyomu)
* III. Alan: Asya Kıtası'nın kuzey kesimleri (Sibirya - İğne Yapraklı Orman / Tayga Biyomu)

Bu alanlarda hâkim olan karasal biyomlar ve buralardaki ekolojik süreçler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. III. alanda yaygın olan iğne yapraklı ağaçların yaprak yüzeylerini kaplayan kalın kutikula tabakası, kış mevsiminde topraktaki suyin donmasıyla ortaya çıkan fizyolojik kuraklığa karşı su kaybını en aza indiren bir adaptasyondur.Answer
  2. B
    I. alanda maki ve çalı topluluklarının benzer iklim koşullarına sahip diğer kıtalarda da bulunması, bu alanların jeolojik zamanlar boyunca kıta kayması yaşamadan sürekli aynı coğrafi konumda ve izole kalmasının bir sonucudur.
  3. C
    II. alanda yaşayan bitki örtüsü ve birincil tüketiciler, kurak dönemin ardından başlayan şiddetli yaz yağışları sırasında hızlı büyüme sağlayabilmek için atmosferdeki serbest azotu doğrudan solunum yoluyla bünyelerine alarak protein sentezinde kullanırlar.
  4. D
    III. alandaki soğuk iklim koşulları nedeniyle canlılerin metabolizma hızları düşmüş olup bu durum enerji piramidinde yukarı doğru çıkıldıkça kaybolan enerji oranını azaltmış ve bir üst basamağa aktarılan enerji oranının yaklaşık %90\%90 seviyesine ulaşmasını sağlamıştır.
  5. E
    II. alan, levha sınırlarında yer alması ve yıl boyunca yıkıcı depremler ile aktif volkanik faaliyetlerin yoğun olarak yaşanması nedeniyle dünyada biyoçeşitlilik oranının en kararsız olduğu biyom sınırını oluşturmaktadır.

Answer

III. alanda yaygın olan iğne yapraklı ağaçların yaprak yüzeylerini kaplayan kalın kutikula tabakası, kış mevsiminde topraktaki suyun donmasıyla ortaya çıkan fizyolojik kuraklığa karşı su kaybını en aza indiren bir adaptasyondur.
İğne yapraklı orman (Tayga) biyomunun yaygın olduğu Sibirya gibi soğuk bölgelerde, kış aylarında sıcaklık sıfırın altına düşer ve topraktaki su donar. Bitkiler kökleriyle bu suyu alamadıkları için bu duruma 'fizyolojik kuraklık' denir. İğne yapraklı ağaçlar, yaprak yüzeylerindeki kalın mumsu kutikula tabakası sayesinde terleme ile su kaybını en aza indirerek bu zorlu dönemi atlatırlar. Bu nedenle iğne yapraklı ağaçların kalın kutikula tabakasının fizyolojik kuraklığa karşı su kaybını önlemesi ifadesi doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
III. alanda hâkim olan Tayga biyomunun kış koşullarını analiz etmek.
Sibirya gibi sert karasal iklim bölgelerinde kışın su donar ve bitkiler topraktan su ememez. Bu durum 'fizyolojik kuraklık' olarak tanımlanır.
İğne yapraklı ağaçların iğne yaprak yapısı ve kalın kutikula tabakasının bu kuraklığa karşı koruma sağladığını doğrulamak.
2
I. alandaki çalı biyomunun dağılış nedenini değerlendirmek.
Benzer biyomların farklı kıtalarda bulunması, kıtaların jeolojik olarak sabit kalmasıyla değil, günümüzdeki benzer Akdeniz iklim şartlarının (yaz kuraklığı, kış yağışları) varlığıyla açıklanır.
Paleocoğrafya etkisini modern fiziksel faktörlerle karıştırmamak.
3
II. alandaki azot döngüsü süreçlerini kontrol etmek.
Bitki ve hayvanlar havada serbest halde bulunan azot gazını (N2N_2) doğrudan solunumla bünyelerine katamazlar. Azotun bağlanması (fiksasyon) ancak bakteriler ve yıldırım gibi fiziksel-kimyasal süreçlerle olur.
Azot fiksasyonuna dair biyolojik yanılgıları düzeltmek.
4
III. alandaki enerji piramidini ve enerji akış kuralını incelemek.
Besin zincirinde üst basamaklara aktarılan enerji oranı her zaman yaklaşık %10\%10 civarındadır, kalan %90\%90 çevreye ısı ve atık olarak yayılır. İklimin soğuk olması bu aktarım oranını tersine çeviremez.
Enerji piramidindeki yüzde 10 kuralının evrenselliğini ortaya koymak.
5
II. alandaki tektonik hareketliliği ve biyom sınırlarını sorgulamak.
Afrika savan kuşağı yıkıcı depremlerin ve aktif volkanların biyom sınırlarını çizdiği bir levha sınır bölgesi değildir. Kararsız biyoçeşitlilik mevsimsel yağış rejiminden kaynaklanır.
Haritada işaretli bölgelerin tektonik özellikleri ile biyom dinamikleri arasındaki hatalı ilişkiyi belirlemek.

Key Concept

Karasal Biyomların Özellikleri ve Canlı Adaptasyonları
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Karasal Biyomlar ve Özellikleri

More questions from this topic