Question

Difficulty: MediumSürdürülebilirlik ve Yeşil Kimya

Yeşil kimya; kimyasal süreçlerin tasarım aşamasında çevreye ve insan sağlığına zararlı maddelerin kullanımını ve oluşumunu azaltmayı veya tamamen ortadan kaldırmayı amaçlayan bir yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre, kirlilik oluştuktan sonra temizlemek yerine kirliliği kaynağında önlemek esastır.

Bir kimya fabrikası, üretim süreçlerini yeşil kimya felsefesine uygun hale getirmek amacıyla bazı düzenlemeler planlamaktadır:

I. Üretim esnasında açığa çıkan gazların atmosfere karışmasını engellemek için fabrika bacalarına yüksek verimli filtre üniteleri kurulması
II. Reaksiyonlarda verimi ve seçiciliği artırarak istenmeyen yan ürün atıklarını en aza indiren biyokatalizörlerin kullanılması
III. Sentez aşamalarında fosil yakıt türevi çözücüler yerine bitkisel nişastadan elde edilen yenilenebilir alternatiflerin tercih edilmesi

Buna göre, planlanan bu düzenlemelerden hangileri yeşil kimya ilkeleri kapsamında doğrudan değerlendirilemez?

  1. Yalnız IAnswer
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. D
    I ve III
  5. E
    II ve III

Answer

Yalnız I öncülünün yeşil kimya ilkeleri kapsamında doğrudan değerlendirilemeyeceğini, çünkü bu işlemin bir kirlilik önleme değil, oluştuktan sonra atık arıtma işlemi olduğunu ifade eden seçenek doğrudur.
Yalnız I öncülünü içeren seçenek doğrudur. Yeşil kimya, kirliliğin oluştuktan sonra temizlenmesini değil, kaynağında önlenmesini (atıkların hiç oluşmamasını) hedefler. Fabrika bacalarına filtre takılması, atık gazlar oluştuktan sonra havaya karışmasını önlemeye yönelik bir arıtma/iyileştirme işlemidir ve doğrudan yeşil kimya prensipleri arasında değerlendirilmez. Biyolojik katalizörlerin kullanımı (katalizör kullanımı ilkesi) ve bitkisel ham maddelerin tercih edilmesi (yenilenebilir besleme stokları kullanımı ilkesi) ise doğrudan yeşil kimya ilkelerindendir.

Step-by-Step Solution

1
Yeşil kimyanın temel felsefesini analiz etme.
Yeşil kimya, atıkların oluştuktan sonra temizlenmesi veya arıtılması yerine, kimyasal süreçlerin başlangıcında kirliliğin önlenmesini ve atık oluşmamasını hedefler.
Uygulamaların hangisinin kaynağında önleme, hangisinin ise sonradan temizleme (arıtma) yöntemi olduğunu ayırt etmek gerekir.
2
Birinci öncülü değerlendirme.
Fabrika bacalarına filtre takılması, yanma veya üretim sonucu ortaya çıkan atık gazların atmosfere karışmasını engellemeye yönelik bir arıtma/temizleme yöntemidir. Kirlilik kaynağında önlenmemiş, oluştuktan sonra tutulmaya çalışılmıştır. Dolayısıyla doğrudan yeşil kimya ilkesi değildir.
Atık yönetimi ve arıtma teknolojileri yeşil kimyanın birincil önleme ilkelerinden ayrılır.
3
İkinci ve üçüncü öncülleri değerlendirme.
Biyolojik katalizör kullanımı kimyasal süreçlerin verimini artırıp atıkları azaltarak yeşil kimyanın katalizör ilkesine; bitkisel ham madde kullanımı ise yenilenebilir besleme stokları kullanılması ilkesine uyar. Her iki yöntem de doğrudan yeşil kimya ilkeleri kapsamındadır.
Katalizör ve yenilenebilir ham madde kullanımı, kirliliği daha en başından ve süreç içinde önlemeyi hedefleyen tasarımlardır.

Key Concept

Yeşil kimya ilkeleri, atık oluşumunu kaynağında önlemeyi hedefler; kirlilik oluştuktan sonra yapılan temizleme ve arıtma işlemleri doğrudan yeşil kimyanın tasarım prensipleri arasında yer almaz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question