Kur'an-ı Kerim'de yer alan 'Sizden, hayra çağıran, iyiliği emreden (ma'ruf) ve kötülükten meneden (münker) bir topluluk bulunsun...' (Âl-i İmrân, 104) ayeti, İslam'ın toplumsal ahlak dinamiklerinin temelini oluşturur. Bu ilke çerçevesinde Müslümanların hem bireysel hem de toplumsal düzeyde iyiliği yayma ve kötülükle mücadele etme sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak bu görev icra edilirken, kavramların doğru anlaşılması ve diğer ahlaki/dini ilkelerle karıştırılmaması önem arz eder.
Buna göre, 'emr-i bi'l-ma'rûf ve nehy-i ani'l-münker' ilkesinin uygulanması ve mahiyetiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- AMa'ruf kavramı, yalnızca vahyin emrettiği ibadet şekillerini değil; selim aklın ve insanlığın ortak vicdanının da iyi ve faydalı kabul ettiği bütün tutumları içine alır.
- Toplumda münkerin engellenmesi çabası, bireyin içsel dünyasına ait olan ihlas ve takva gibi samimiyet odaklı değerlerin dışsal bir baskı ve zorlamayla bireylere dayatılması şeklinde yürütülmelidir.Answer
- CBu ilke, kötülüklerin toplumda normalleşmesini ve yaygınlaşmasını önleyen, toplumsal dayanışmayı ve bilinci ayakta tutan aktif bir sosyal denetim mekanizmasıdır.
- Dİslam ahlak sisteminde bu toplumsal ödev, toplumun tamamının değil, belirli bir grubun yerine getirmesiyle diğerlerinden sorumluluğun düştüğü kolektif bir görev (farz-ı kifaye) olarak konumlandırılır.
- EKötülüklerle mücadele edilirken (nehy-i ani'l-münker), insanların mahremiyet sınırlarını çiğnemek ve tecessüs yapmak gibi başka haramların işlenmemesine özen gösterilmelidir.
Answer
Toplumda münkerin engellenmesi çabasının, ihlas ve takva gibi içsel değerlerin dışsal bir baskıyla dayatılması şeklinde yürütülmesi gerektiği ifadesi söylenemez.
Doğru cevap, münkerin engellenmesi sürecinin ihlas ve takva gibi içsel değerlerin dışsal baskıyla dayatılması şeklinde yürütülmesi gerektiğini savunan ifadedir. İhlas (samimiyet) ve takva (Allah saygısı) tamamen bireyin iç dünyasına ve hür iradesine bağlı ahlaki erdemlerdir. İslam ahlak sisteminde bu niteliklerin dışsal bir baskı, zorlama ve dayatma ile topluma benimsetilmeye çalışılması ibadetlerin özünü zedeler ve samimiyetsizliğe yol açar. Dolayısıyla bu yöndeki iddia söylenemez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Ma'ruf ve Münker kavramlarının tanımı, kapsamı ve toplumsal uygulanma ilkeleri