Sağlıklı bir insanda kılcal damar boyunca gerçekleşen madde alışverişi Starling hipotezi i… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Sağlıklı bir insanda kılcal damar boyunca gerçekleşen madde alışverişi Starling hipotezi ile açıklanır. Karaciğer yetmezliği yaşayan bir bireyde, plazma proteinlerinin (özellikle albümin) sentezinin azalması nedeniyle kanın protein ozmotik basıncı normal değeri olan $25\ mmHg$ 'den $15\ mmHg$ seviyesine düşmüştür. Bu bireyin kılcal damarındaki kan basıncı ise normal değerleri olan atardamar ucunda $40\ mmHg$ , toplardamar ucunda ise $15\ mmHg$ olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu bireyin kılcal damar yatağında gerçekleşen madde alışverişi ve dolaşım süreçleriyle ilgili;

I. Kılcal damarın atardamar ucundan doku sıvısına doğru gerçekleşen süzülme (filtrasyon) hızı artar.
II. Kılcal damarın toplardamar ucunda doku sıvısından kana doğru gerçekleşen net geri emilim (absorpsiyon) durur.
III. Doku sıvısı hacminin artışına bağlı olarak lenf sisteminin kılcal damarlarından birim zamanda geçen sıvı miktarı artar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
I, II ve IIIAnswer

Answer

Süzülme hızının artması, toplardamar ucunda net geri emilimin durması ve lenf sıvısı miktarının artması ifadelerinin tamamı doğrudur.

Karaciğer yetmezliğinde albümin gibi plazma proteinlerinin sentezi azalır. Bu durum kan protein ozmotik basıncını düşürür. Atardamar ucunda kan basıncı ile ozmotik basınç farkı (

40 - 15 = 25\ mmHg

) normalden daha yüksek bir süzülme basıncı yaratarak filtrasyon hızını artırır. Toplardamar ucunda ise kan basıncı ile ozmotik basınç eşitlendiğinden (

15 - 15 = 0\ mmHg

) net geri emilim gerçekleşmez ve durur. Doku sıvısında biriken fazla sıvıyı uzaklaştırmak amacıyla lenf kılcallarının sıvı emilimi ve lenf sıvısının akış hızı artar. Dolayısıyla tüm öncüller doğrudur.

Step-by-Step Solution

Atardamar ucundaki süzülme (filtrasyon) basıncının hesaplanması

Normalde atardamar ucundaki net süzülme basıncı:

40 - 25 = 15\ mmHg

(dışarı doğru) iken, protein sentezinin azalmasıyla bu değer

40 - 15 = 25\ mmHg

(dışarı doğru) değerine yükselir.

Süzülme hızı, kılcal damar kan basıncı ile kan protein ozmotik basıncı arasındaki farkla doğru orantılıdır.

Toplardamar ucundaki net geri emilim (absorpsiyon) basıncının hesaplanması

Normalde toplardamar ucunda net emilim basıncı:

25 - 15 = 10\ mmHg

(içeri doğru) iken, protein ozmotik basıncının

15\ mmHg

'ye düşmesiyle net emilim basıncı

15 - 15 = 0\ mmHg

olur ve net geri emilim durur.

Geri emilim, kan protein ozmotik basıncının kan basıncından yüksek olduğu durumda içeri doğru gerçekleşen net kuvvete bağlıdır.

Doku sıvısı miktarı ve lenf dolaşımı ilişkisinin kurulması

Artan süzülme ve duran geri emilim nedeniyle doku sıvısı miktarı hızla artar (ödem). Lenf kılcalları, bu fazla doku sıvısını emerek kan dolaşımına katmak için daha fazla çalışır ve lenf sıvısı akış hızı ile miktarı artar.

Lenf sisteminin temel görevlerinden biri dokularda biriken fazla sıvı ve proteinleri toplayarak ödem oluşumunu engellemeye çalışmaktır.

Key Concept

Starling hipotezine göre kılcal damarlarda madde alışverişi, kan basıncı ile kan protein ozmotik basıncı arasındaki dengeye dayanır. Plazma proteinlerinin azalması süzülmeyi artırıp geri emilimi azaltarak ödeme yol açar; lenf sistemi ise bu sıvıyı uzaklaştırmak için daha fazla sıvı taşır.

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic