Question

Difficulty: MediumKösedağ Savaşı ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin Yıkılış Süreci

Anadolu Selçuklu Devleti'nin egemenlik sahasında meydana gelen ve merkezi otoritenin çöküşü ile sonuçlanan aşağıdaki tarihi gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

  1. 1Türkmenlerin dinsel ve toplumsal hoşnutsuzluklar sebebiyle başlattığı Babailer İsyanı'nın Selçuklu ordusu tarafından güçlükle bastırılması
  2. 2İlhanlı (Moğol) ordusunun Sivas yakınlarındaki Kösedağ'da Selçuklu kuvvetlerini bozguna uğratması
  3. 3Vezir Celaleddin Karatay'ın girişimleriyle II. İzzeddin Keykavus, IV. Rükneddin Kılıç Arslan ve II. Alaeddin Keykubad'ın birlikte hüküm sürdüğü üçlü ortak saltanat döneminin başlaması
  4. 4Son Selçuklu sultanı II. Gıyaseddin Mesud'un öl��müyle Selçuklu hanedanının sona ermesi ve Anadolu genelinde uç beylerinin bağımsız hareket etmesi

Answer

Kronolojik sıralama Babailer İsyanı'nın bastırılması, Kösedağ Savaşı bozgunu, Üçlü ortak saltanat döneminin başlaması ve Sultan II. Gıyaseddin Mesud'un ölümüyle devletin sona ermesi şeklinde olmalıdır.
Gelişmelerin kronolojik sırası incelendiğinde; 1240 yılında yaşanan Babailer İsyanı devletin askeri gücünün zayıfladığını göstermiş, bu durumdan yararlanan Moğollar 1243 yılında Kösedağ Savaşı ile Selçukluları yenilgiye uğratmıştır. Savaş sonrasında yaşanan taht kavgalarını önlemek amacıyla 1249 yılında üçlü ortak saltanat kurulmuş, sürecin sonunda ise 1308 yılında II. Gıyaseddin Mesud'un ölümüyle Selçuklu Devleti tamamen yıkılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Babailer İsyanı'nın (1240) tarihini tespit etmek.
Bu isyan, Selçuklu askeri gücünün yıprandığını Moğollara gösteren ve yıkılış sürecini başlatan ilk kronolojik olaydır.
Yıkılış sürecinin iç dinamiklerini ve dış müdahalelere zemin hazırlayan ilk basamağı belirlemek gerekir.
2
Kösedağ Savaşı'nın (1243) tarihini ve etkisini belirlemek.
Babailer İsyanı'nın hemen ardından Moğollar Anadolu'ya saldırmış ve Selçuklu ordusunu bozguna uğratmıştır.
Savaş, iç otorite boşluğunun doğrudan dış askeri müdahaleye dönüşme sırasını gösterir.
3
Savaş sonrası siyasi kriz kapsamında ortak saltanatın (1249) kurulmasını analiz etmek.
Kösedağ Savaşı'nın yarattığı otorite boşluğunda Selçuklu tahtına üç kardeş birden çıkarılarak ortak saltanat yönetimi benimsenmiştir.
Askeri yenilginin ardından ortaya çıkan yönetsel ve siyasi parçalanma aşamasını belirlemek gerekir.
4
Devletin fiilen yıkılış tarihi olan II. Gıyaseddin Mesud'un ölümünü (1308) belirlemek.
Bu olay, Selçuklu hanedanının ve devlet yapısının tamamen ortadan kalktığı son aşamadır.
Sürecin nihai son noktasını ve beyliklerin tam bağımsızlık dönemini tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Türkiye Selçuklu Devleti'nin zayıflama ve yıkılış sürecindeki siyasi gelişmelerin kronolojisi
Rate this question