Question

Difficulty: HardSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen kanunlarla Halifelik kaldırılmış, Şeriye ve Evkaf Vekaleti ile Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti lağvedilmiştir. Aynı gün kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim öğretim birleştirilmiştir.

Bu inkılapların birlikte gerçekleştirilmesiyle yeni devlet düzeninde aşağıdakilerden hangisinin doğrudan engellenmek istendiği savunulabilir?

  1. A
    Saltanat ve halifelik makamlarının tek bir kanunla eş zamanlı olarak kaldırılarak devlet yönetimindeki iki başlılığa anında son verilmesi
  2. B
    Halifelik makamının yetkilerinin sınırlandırılarak Dört Halife Dönemi'ndeki gibi sembolik ve seçimle belirlenen bir yapıya dönüştürülmesi
  3. Devlet yönetiminde sivil ve milli egemenlik ilkesinin üzerinde hiçbir dini veya askeri vesayetin bulunmamasıAnswer
  4. D
    Milli bağımsızlığın tam olarak sağlanması amacıyla dış politikada dini kurumların diplomatik etkisinden yararlanılması
  5. E
    Eğitim ve din işlerinin denetiminin ordu bünyesine katılarak milli kimlik oluşturma sürecinde askeri unsurlara öncelik verilmesi

Answer

Devlet yönetiminde sivil ve milli egemenlik ilkesinin üzerinde hiçbir dini veya askeri vesayetin bulunmaması
3 Mart 1924'te gerçekleştirilen siyasi inkılaplar, devlet yönetimindeki dini (Şeriye ve Evkaf Vekaleti) ve askeri (Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti) unsurların sivil kabine ve karar alma mekanizması üzerindeki etkisini tamamen kırmayı amaçlamıştır. Bu durum, milli iradenin ve sivil otoritenin üzerinde herhangi bir vesayet odağının bulunmamasını sağlayarak cumhuriyet rejimini güvence altına almıştır.

Step-by-Step Solution

1
3 Mart 1924 kanunlarının kapsamını ve kaldırılan kurumların işlevlerini belirleme.
Halifelik dini-siyasi bir liderlik makamıdır. Şeriye ve Evkaf Vekaleti, din işlerini yürüten ve hükümette yer alan bir bakanlıktır. Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti ise ordunun yönetiminden sorumlu askeri bir bakanlıktır.
Her bir kurumun devlet yapısındaki rolünü analiz ederek inkılapların ortak amacını saptamak gerekir.
2
Bu kurumların hükümet ve karar alma mekanizması üzerindeki etkilerini analiz etme.
Din işlerinin ve askeri yönetimin doğrudan bakanlık (vekalet) düzeyinde temsil edilmesi, sivil siyasi iradenin kararları üzerinde din ve ordu vesayetinin oluşmasına yol açmaktaydı.
Vesayet kurumlarının tasfiyesinin milli egemenliğin tam anlamıyla tecelli etmesi için neden gerekli olduğunu anlamak.
3
İnkılapların ortak hedefi ile seçenekleri karşılaştırma.
Laik, demokratik ve sivil bir devlet yapısının kurulması hedeflenmiştir. Bu durum, sivil idare üzerinde dini ve askeri herhangi bir vesayetin barındırılmaması amacını doğrular.
Doğru seçeneğe ulaşarak yanlış kavramsal çıkarımları elemek.

Key Concept

Laik ve Sivil Devlet Düzeninin Kurulması (Vesayetin Engellenmesi)
Rate this question