Question

Difficulty: HardRedoks Tepkimeleri ve Yükseltgenme Basamakları

Laboratuvarda gerçekleştirilen bir redoks tepkimesinin denkleştirilmemiş denklemi aşağıda verilmiştir:

I2(k)+HNO3(suda)HIO3(suda)+NO2(g)+H2O(s)I_2(k) + HNO_3(suda) \rightarrow HIO_3(suda) + NO_2(g) + H_2O(s)

Bu tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, tepkime ve maddelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tepkimede HNO3HNO_3 bileşiği yükseltgenmiştir ve en küçük tam sayılarla denkleştirilmiş denklemde HNO3HNO_3 bileşiğinin katsayısı 5 olur.
  2. B
    Tepkimede I2I_2 molekülü yükseltgen (indirgenen) özellik gösterir ve 1 mol I2I_2 yükseltgenirken dışarıya 5 mol elektron vermiştir.
  3. Tepkimede I2I_2 molekülü yükseltgenmiş (indirgen) maddedir ve en küçük tam sayılarla denkleştirilmiş denklemde H2OH_2O'nun katsayısı 4'tür.Answer
  4. D
    HIO3HIO_3 bileşiğindeki iyot (II) atomunun yükseltgenme basamağı +5 olup, bu bileşik tepkimenin indirgenme ürünüdür.
  5. E
    NO2NO_2 gazı tepkimenin yükseltgenme ürünüdür ve HNO3HNO_3 bileşiğindeki azot (NN) atomunun yükseltgenme basamağı +5'ten +4'e yükselmiştir.

Answer

Tepkimede I2I_2 molekülünün yükseltgenmiş (indirgen) madde olduğunu ve en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde H2OH_2O'nun katsay��sının 4 olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Tepkime denkleştirildiğinde I2I_2 molekülündeki iyot atomları 0'dan +5'e yükseltgenir. Yükseltgenen bu madde karşı tarafı indirgediği için indirgen maddedir. Alınan ve verilen elektronlar 10'da eşitlendiği için denkleştirilmiş tepkimede suyun (H2OH_2O) katsayısı 4 olur. Dolayısıyla bu durum doğru açıklamayı oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Tepkimedeki atomların yükseltgenme basamaklarını belirleme.
Girenlerde: I2I_2'de I=0I = 0, HNO3HNO_3'te H=+1,N=+5,O=2H = +1, N = +5, O = -2.
Ürünlerde: HIO3HIO_3'te H=+1,I=+5,O=2H = +1, I = +5, O = -2; NO2NO_2'de N=+4,O=2N = +4, O = -2; H2OH_2O'da H=+1,O=2H = +1, O = -2.
Redoks tepkimesinde hangi elementlerin yükseltgenip hangilerinin indirgendiğini belirlemek için yükseltgenme basamaklarının bulunması gerekir.
2
Yarı tepkimeleri yazarak alınan ve verilen elektron sayılarını bulma.
Yükseltgenme yarı tepkimesi: I202I+5+10eI_2^0 \rightarrow 2I^{+5} + 10e^- (1 mol I2I_2 için 10 mol elektron verilir).
İndirgenme yarı tepkimesi: N+5+1eN+4N^{+5} + 1e^- \rightarrow N^{+4} (1 mol NN için 1 mol elektron alınır).
Alınan ve verilen elektron sayılarını eşitlemek için yarı tepkimelerin katsayılarla denkleştirilmesi gerekir.
3
Alınan ve verilen elektron sayılarını eşitleyerek tepkimeyi denkleştirme.
İndirgenme yarı tepkimesi 10 ile çarpılır: 10N+5+10e10N+410N^{+5} + 10e^- \rightarrow 10N^{+4}.
Net tepkime denklemi: I2+10HNO32HIO3+10NO2+xH2OI_2 + 10HNO_3 \rightarrow 2HIO_3 + 10NO_2 + xH_2O şeklinde yazılır.
Redoks tepkimelerinde alınan elektron sayısı verilen elektron sayısına daima eşit olmalıdır.
4
Hidrojen ve oksijen atomlarının sayılarını eşitleyerek suyun (H2OH_2O) katsayısını bulma.
Girenlerde 10 adet HH atomu vardır. Ürünlerde HIO3HIO_3'ten gelen 2 adet HH atomu bulunur. Geriye kalan 8 adet HH atomunu eşitlemek için H2OH_2O'nun katsayısı 4 (x=4x = 4) olmalıdır.
Oksijen kontrolü: Girenlerde 10×3=3010 \times 3 = 30 oksijen; ürünlerde (2×3)+(10×2)+4=30(2 \times 3) + (10 \times 2) + 4 = 30 oksijen bulunur. Denkleşme doğrudur.
Kütlenin korunumu kanunu gereğince tepkimenin her iki tarafındaki atom sayılarının eşitlenmesi gerekir.

Key Concept

Redoks tepkimelerinde yükseltgenme basamaklarının bulunması, alınan-verilen elektronların eşitlenmesi ve yükseltgen/indirgen kavramlarının doğru tanımlanması.

Alternative Method

Alınan-verilen elektron denkliği kurulurken iyot atomunun moleküler yapıda (I2I_2) girdiği göz önüne alınarak yarı tepkimede doğrudan I22I+5+10eI_2 \rightarrow 2I^{+5} + 10e^- şeklinde işlem yapılabilir. Bu sayede katsayı hatası yapılması önlenir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question